کامودیتی ها در ۲۰۲۶: ممنوعیت واردات مواد روسی به اتحادیه اروپا و تغییر مسیر تجارت مواد فلزی و اسلب
معدن۲۴: بازار اروپا در سال ۲۰۲۶ در آستانه تحولی اساسی در الگوی تجارت و تأمین مواد فلزی (Metallics) و اسلب قرار دارد؛ تحولی که عامل اصلی آن اجرایی شدن ممنوعیت کامل واردات مواد اولیه فولادی از روسیه خواهد بود.
کمیسیون اروپا در قالب دوازدهمین بسته تحریمی، محدودیتهایی را برای واردات چدن خام از روسیه اعمال کرده است. بر اساس این تصمیم، سهمیه واردات چدن روسیه در سال ۲۰۲۴ برابر با ۱.۱۴ میلیون تن تعیین شد که این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۷۰۰ هزار تن کاهش یافت و از سال ۲۰۲۶ واردات این محصول بهطور کامل ممنوع خواهد شد.
وضعیت مشابهی برای بریکت گرم نیز در نظر گرفته شده است؛ بهطوریکه سهمیه واردات این محصول از روسیه ۱.۱۴ میلیون تن در سال ۲۰۲۴، ۶۵۱ هزار و ۹۰۶ تن در سال ۲۰۲۵ تعیین شده و ممنوعیت کامل از سال ۲۰۲۶ اجرایی خواهد شد.
در خصوص اسلب فولادی اما، همین بسته تحریمی یک دوره گذار تا پایان سپتامبر ۲۰۲۸ در نظر گرفته و مهلت قبلی که ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴ بود را تمدید کرده است؛ اقدامی که عمدتاً با هدف حفاظت از اشتغال در واحدهای نورد مجدد اروپا صورت گرفته است.
افزایش نقش برزیل در تأمین چدن اروپا
با مصرف کامل سهمیه ۷۰۰ هزار تنی واردات چدن روسیه توسط اتحادیه اروپا در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵، برخی انتظار کمبود عرضه در بازار اروپا را داشتند؛ با این حال اختلال قابل توجهی در بازار گزارش نشد.
فعالان بازار اعلام کردند که خریداران با مدیریت موجودی انبارها و همچنین کاهش رشد تقاضا، توانستند اثر این محدودیت را کنترل کنند. صنعت فولاد اروپا همچنان تحت فشار رکود تقاضا برای محصولات نهایی قرار دارد.
بر اساس آمار انجمن جهانی فولاد، تولید فولاد خام اروپا در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۵ با افت ۳.۴ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۱۰۵.۷ میلیون تن رسید.
در همین شرایط، بحثها در بازار به سمت یافتن جایگزینهایی برای روسیه بهعنوان تأمینکننده اصلی چدن سوق پیدا کرد و کشورهایی مانند آفریقای جنوبی، اوکراین و برزیل بهعنوان گزینههای اصلی مطرح شدند.
اگرچه صادرات چدن برزیل به اروپا در ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ حدود ۴ درصد کاهش سالانه داشته، اما فعالان بازار همچنان برزیل را اصلیترین جایگزین روسیه برای سال ۲۰۲۶ ارزیابی میکنند.
چدن برزیل به دلیل شدت کربنی کمتر، برای خریداران اروپایی از جذابیت بیشتری برخوردار است؛ چرا که این ویژگی میتواند به کاهش اثرات مالی سازوکار تعدیل کربن در مرزها (CBAM) کمک کند.
در مقابل، اوکراین نیز گزینهای جایگزین محسوب میشود، اما ابهام در سطح تولید آینده این کشور بهدلیل ادامه جنگ روسیه و اوکراین، دسترسی به این منبع را با عدم قطعیت مواجه ساخته است. منابع صنعتی میگویند که احتمال دارد سهم بیشتری از تولید فولاد اوکراین صرف مصرف داخلی و بازسازی کشور شود که این موضوع صادرات را محدودتر خواهد کرد.
احتمال افزایش سهم HBI در بازار اروپا
اگرچه بازار HBI هنوز در مرحلهای نسبتاً ابتدایی قرار دارد، اما در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵ رشد قابل توجهی در تقاضای خرید مشاهده شده که دلیل اصلی آن افزایش قیمت قراضه فولادی عنوان میشود.
فعالان بازار بر این باورند که محدودیت عرضه چدن میتواند در سالهای آینده به افزایش بیشتر تقاضا برای HBI، بهویژه در منطقه مدیترانه منجر شود.
به گفته یکی از معاملهگران بازار: دیگر وارداتی از چدن و HBI روسیه وجود ندارد و با نزدیک شدن زمان اجرای CBAM، HBI سازگاری بیشتری با چارچوب مقررات جدید اروپا دارد.»
ونزوئلا در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۵ با صادرات ۸۳۸ هزار و ۲۲۳ تن، بزرگترین تأمینکننده HBI اروپا بوده است. با این حال، نااطمینانی مداوم درباره تداوم تولید HBI در ونزوئلا باعث شده اکثر فعالان بازار، این کشور را بهعنوان تأمینکننده پایدار برای آینده در نظر نگیرند.
در چشمانداز سال ۲۰۲۶، پیشبینی میشود حجم واردات HBI اروپا عمدتاً از آمریکا و منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) افزایش یابد؛ بهویژه با پایان کامل سهمیه واردات HBI از روسیه.
دادهها نشان میدهد که صادرات HBI آمریکا به اروپا در ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ به ۳۰۱ هزار و ۳۱۷ تن رسیده و این کشور پس از روسیه، سومین تأمینکننده بزرگ HBI اروپا بوده است.
محدود شدن فرصتهای صادرات چدن روسیه
عرضه چدن روسیه در سال ۲۰۲۶ همچنان تحت فشار خواهد بود؛ چرا که تحریمهای اتحادیه اروپا فرصتهای فروش این محصول را بهشدت محدود کرده و محمولهها به سمت بازارهایی مانند ترکیه، هند و جنوب شرق آسیا هدایت شدهاند.
فعالان بازار انتظار دارند ترکیه و هند مقاصد اصلی چدن روسیه باقی بمانند. قیمتها در این بازارها پایینتر است، زیرا چدن روسیه به دلیل محدودیتهای تحریمی با تخفیف نسبت به سایر مبادی عرضه میشود. در صورت تداوم تحریمها، قیمتها در این مقاصد نیز همچنان تحت فشار نزولی باقی خواهد ماند.