عوامل بازدارنده قیمت مس تا ۱۳ هزار دلاری شدن
معدن۲۴: قیمت مس پس از رسیدن به سقفهای جدید در بازار لندن، در معاملات نیویورک با افت قابلتوجهی مواجه شد. بهای این فلز در بورس فلزات لندن به سمت ۱۳ هزار دلار در هر تن حرکت کرد و سالی پرنوسان را تکمیل کرد؛ سالی که تحتتأثیر تعطیلی معادن و اختلال در جریان تجارت، مس را در مسیر ثبت بزرگترین رشد سالانه خود از سال ۲۰۰۹ تاکنون قرار داده است.
در ساعات ابتدایی معاملات، قیمت مس تا ۶.۶ درصد افزایش یافت که بیشترین رشد روزانه آن از سال ۲۰۲۲ به شمار میرود، اما در ادامه بخشی از این رشد تعدیل شد و تا میانه معاملات بعدازظهر لندن، افزایش قیمت به حدود ۱.۶ درصد محدود شد. همزمان، قراردادهای آتی مس در نیویورک تا ۶ درصد سقوط کرد و رشد معاملات روز جمعه را بهطور کامل از بین برد؛ رشدی که در زمانی رخ داده بود که بورس لندن تعطیل بود.
بر اساس آخرین معاملات، مس تحویلی ماه مارس در بورس CME با قیمت حدود ۱۲ هزار و ۲۶۰ دلار در هر تن، معامله شد. مس که بهعنوان فلز شاخص اقتصاد صنعتی شناخته میشود، از ابتدای سال جاری میلادی حدود ۳۵ درصد رشد قیمت داشته و پس از سقوط شدید ماه ژوئیه، با فروکشکردن فشار کمبود مس در بازار آمریکا، دوباره روند صعودی گرفته است.
گمانهزنیها درباره احتمال اعمال تعرفه بر واردات مس از سوی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، یکی از عوامل اصلی رشد قیمتها بوده است. این موضوع موجب افزایش واردات مس به آمریکا و تشدید رقابت تولیدکنندگان سایر کشورها برای دسترسی به عرضه محدود شده است. این پیشدستی در ارسال محمولهها، حتی با وجود کاهش تقاضا در چین — که حدود نیمی از مصرف جهانی مس را به خود اختصاص میدهد — به تداوم روند صعودی قیمتها کمک کرده است. معاملهگران همچنان مس را شاخصی از سلامت بخش صنعت میدانند و معتقدند ریسکهای تعرفهای جریان عرضه به سمت آمریکا را بالا نگاه خواهد داشت.
در همین حال، اختلال در فعالیت معادن در سراسر قاره آمریکا، آفریقا و آسیا، شرایط عرضه را محدودتر کرده و این مسئله درست در زمانی رخ داده که دولتها در حال افزایش هزینههای عمرانی و صنعتی هستند.
اگرچه اغلب پیشبینیهای قیمت مس اختلالی تا حدود ۶ درصد در عرضه جهانی را لحاظ میکنند، اما سال ۲۰۲۵ از بسیاری جهات سالی استثنایی بوده است؛ سالی که در آن معادن بزرگ و تولیدکنندگان اصلی نتوانستند به اهداف تولیدی خود دست یابند.
در این میان، وقوع یک حادثه مرگبار در معدن گراسبرگ اندونزی — دومین معدن بزرگ مس جهان — باعث شد شرکت فریپورت مکموران وضعیت «فورسماژور» اعلام کرده و پیشبینی تولید خود برای سال ۲۰۲۶ را کاهش دهد. این شرکت در نوامبر اعلام کرد که انتظار میرود تولید کامل این معدن در سال ۲۰۲۷ از سر گرفته شود.
همچنین در ماه مه، وقوع سیلاب در معدن زیرزمینی کاموآ–کاکولا متعلق به شرکت ایوانهو در جمهوری دموکراتیک کنگو و انفجار مرگبار سنگ در معدن التنینته شرکت کودلکو در ماه ژوئیه، تولید جهانی مس را تحت فشار قرار داد. پیش از این حادثه، قرار بود کاموآ–کاکولا به سومین معدن بزرگ مس جهان تبدیل شود.
در همین حال، توسعه ظرفیتهای جدید عرضه نیز با دشواریهای جدی مواجه است؛ چراکه پروژههای معدنی با روندهای طولانی صدور مجوز و افزایش هزینهها روبهرو هستند. آلبرت مکنزی، تحلیلگر مس در مؤسسه بنچمارک مینرالز، گفته بود: «تقریباً هر بخشی که اقتصاد جهانی میخواهد در آن سرمایهگذاری کند، به مس وابسته است؛ از گذار انرژی گرفته تا هوش مصنوعی.»
چشمانداز بلندمدت بازار مس
در افق بلندمدت، تحلیلگران از افزایش فشار بر بازار مس خبر میدهند. گزارش «چشمانداز فلزات گذار انرژی ۲۰۲۵» بلومبرگNEF پیشبینی میکند که تقاضای مس مرتبط با گذار انرژی تا سال ۲۰۴۵ سه برابر شود و بازار این فلز از سال ۲۰۲۶ وارد فاز کسری عرضه شود.
به گفته کارشناسان، اختلالهای سال جاری در شیلی، اندونزی و پرو، در کنار محدود بودن پروژههای جدید، میتواند بدون سرمایهگذاری گسترده در معادن جدید و بازیافت، کسری عرضه مس را تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۱۹ میلیون تن برساند.
کواسی آمپوفو، رئیس بخش فلزات و معدن بلومبرگNEF، معتقد است ناترازی پیشبینیشده در بازار مس، بازتاب برخورد رشد سریع تقاضا با روند کند توسعه پروژههای معدنی جدید است.