حد خودکفایی برق فولادسازی
معدن۲۴: ناترازی گاز و برق، صنعت فولاد ایران را در موقعیتی بحرانی قرار داده است. در چهار سال گذشته، این صنعت بیش از ۱۴ میلیارد دلار خسارت ناشی از محدودیتها و قطع انرژی متحمل شده و برای ادامه تولید، بخش عمدهای از برق مصرفی را خودش تأمین کرده است. با این حال، کمبود گاز و نبود ضمانت اجرایی، همچنان بزرگترین مانع تولید به شمار میآید.
حرکت به سمت خودکفایی در برقاز مجموع ۵۵۰۰ مگاوات برق مصرفی این صنعت، بیش از ۴ هزار مگاوات از طریق نیروگاههای اختصاصی تأمین میشود، یعنی بیش از ۷۳ درصد مصرف برق بهصورت خودتأمین است. پیشبینیها نشان میدهد این سهم تا پایان سال ۱۴۰۵ به حدود ۹۰ درصد برسد و صنعت فولاد در زمینه برق به آستانه خودکفایی کامل نزدیک شود. نیروگاهسازی بهطور معمول وظیفهای ذاتی برای این صنعت محسوب نمیشود، اما ناترازی مزمن برق سرمایهگذاریهای قابل توجهی را ضروری کرده است.
کمبود گاز، مشکل اصلیبا وجود پیشرفت نسبی در تأمین برق، چالش اصلی هنوز کمبود گاز است. این ناترازی در حالی اتفاق میافتد که ایران دومین دارنده ذخایر گاز جهان است. از سال ۱۴۰۰، اقدامات بهینهسازی مصرف گاز، شامل نوسازی و تعویض بخاریهای خانگی برای آزادسازی گاز مورد نیاز تولید، آغاز شد؛ اما فقدان ضمانت اجرایی، مانع ادامه و بهرهوری کامل این برنامهها شده است.
اهمیت تضمین اجرایینبود تضمین برای استفاده از گاز آزاد شده، سرمایهگذاریها را بدون بازده کافی باقی گذاشته و اعتماد بخش خصوصی را کاهش داده است. ایجاد تضمین اجرایی، عاملی کلیدی برای تداوم صرفهجویی و افزایش بهرهوری انرژی است.
مشارکت در استخراج میادین کوچک و متوسطدر راستای بهبود وضعیت انرژی، مشارکت بخش خصوصی در استخراج میادین کوچک و متوسط گازی مطرح شده است. مذاکرات در این زمینه از سال ۱۴۰۰ آغاز شده و هنوز به قرارداد نهایی نرسیده است. حتی در صورت امضای قرارداد، حداقل دو سال طول خواهد کشید تا استخراج آغاز شود؛ روندی که در شرایط کنونی انرژی، قابل قبول نیست.
تجربه جهانی نشان میدهد که واگذاری استخراج میادین کوچک و متوسط به بخش خصوصی و ایجاد بازار شفاف میان تولیدکننده و مصرفکننده صنعتی میتواند کارآمد باشد. اجرای این مدل در ایران نیز منوط به سرعت عمل و انعطاف دولت است.
پیامد ناترازی گازدر چهار سال گذشته، تنها از محل کمبود گاز حدود ۸ میلیارد دلار خسارت وارد شده و ادامه وضعیت فعلی میتواند این زیانها را افزایش دهد.
سرمایهگذاریهای گسترده برای خودکفایی برق توانسته بخشی از تهدیدات را مدیریت کند، اما بدون اصلاح ساختار تصمیمگیری، کاهش بوروکراسی و ایجاد ضمانتهای اجرایی در حوزه گاز، صنعت فولاد ایران همچنان با یکی از جدیترین ریسکهای تولید مواجه است.
حرکت به سمت خودکفایی در برقاز مجموع ۵۵۰۰ مگاوات برق مصرفی این صنعت، بیش از ۴ هزار مگاوات از طریق نیروگاههای اختصاصی تأمین میشود، یعنی بیش از ۷۳ درصد مصرف برق بهصورت خودتأمین است. پیشبینیها نشان میدهد این سهم تا پایان سال ۱۴۰۵ به حدود ۹۰ درصد برسد و صنعت فولاد در زمینه برق به آستانه خودکفایی کامل نزدیک شود. نیروگاهسازی بهطور معمول وظیفهای ذاتی برای این صنعت محسوب نمیشود، اما ناترازی مزمن برق سرمایهگذاریهای قابل توجهی را ضروری کرده است.
کمبود گاز، مشکل اصلیبا وجود پیشرفت نسبی در تأمین برق، چالش اصلی هنوز کمبود گاز است. این ناترازی در حالی اتفاق میافتد که ایران دومین دارنده ذخایر گاز جهان است. از سال ۱۴۰۰، اقدامات بهینهسازی مصرف گاز، شامل نوسازی و تعویض بخاریهای خانگی برای آزادسازی گاز مورد نیاز تولید، آغاز شد؛ اما فقدان ضمانت اجرایی، مانع ادامه و بهرهوری کامل این برنامهها شده است.
اهمیت تضمین اجرایینبود تضمین برای استفاده از گاز آزاد شده، سرمایهگذاریها را بدون بازده کافی باقی گذاشته و اعتماد بخش خصوصی را کاهش داده است. ایجاد تضمین اجرایی، عاملی کلیدی برای تداوم صرفهجویی و افزایش بهرهوری انرژی است.
مشارکت در استخراج میادین کوچک و متوسطدر راستای بهبود وضعیت انرژی، مشارکت بخش خصوصی در استخراج میادین کوچک و متوسط گازی مطرح شده است. مذاکرات در این زمینه از سال ۱۴۰۰ آغاز شده و هنوز به قرارداد نهایی نرسیده است. حتی در صورت امضای قرارداد، حداقل دو سال طول خواهد کشید تا استخراج آغاز شود؛ روندی که در شرایط کنونی انرژی، قابل قبول نیست.
تجربه جهانی نشان میدهد که واگذاری استخراج میادین کوچک و متوسط به بخش خصوصی و ایجاد بازار شفاف میان تولیدکننده و مصرفکننده صنعتی میتواند کارآمد باشد. اجرای این مدل در ایران نیز منوط به سرعت عمل و انعطاف دولت است.
پیامد ناترازی گازدر چهار سال گذشته، تنها از محل کمبود گاز حدود ۸ میلیارد دلار خسارت وارد شده و ادامه وضعیت فعلی میتواند این زیانها را افزایش دهد.
سرمایهگذاریهای گسترده برای خودکفایی برق توانسته بخشی از تهدیدات را مدیریت کند، اما بدون اصلاح ساختار تصمیمگیری، کاهش بوروکراسی و ایجاد ضمانتهای اجرایی در حوزه گاز، صنعت فولاد ایران همچنان با یکی از جدیترین ریسکهای تولید مواجه است.