کندی توسعه ربات های انسان نما با کمبود فلزات
بر اساس ارزیابیهای کارشناسی، تجاریسازی سریع رباتهای انساننما مستلزم رشدی بیسابقه در تولید فلزات مورد استفاده در باتریها و همچنین آهنرباهای عناصر نادر خاکی است. این در حالی است که محدودیتهای عرضه در این حوزهها، به یکی از گلوگاههای اصلی توسعه انبوه رباتها تبدیل شده است.
رباتهای مجهز به هوش مصنوعی که قادر به تقلید رفتار و تعاملات انسانی هستند، بهسرعت در حال عبور از مرحله پروژههای آزمایشی و ورود به تولید تجاری در مقیاس بزرگاند. برخی تولیدکنندگان بزرگ اعلام کردهاند برنامه دارند طی سالهای آینده فروش عمومی رباتهای انساننما را آغاز کرده و به ظرفیتهای تولید سالانه بسیار بالا دست یابند. در همین حال، شرکتهای مستقر در چین نیز با شتاب در حال توسعه و عرضه محصولات تجاری در این حوزه هستند.
با این حال، فعالان صنعت اعلام کردهاند که افزایش سریع تولید با مانعی جدی در تأمین فلزات باتری و آهنرباهای نئودیمیوم–آهن–بور (NdFeB) روبهروست؛ موادی که برای عملکرد دقیق، قدرت حرکتی و سیستمهای کنترلی رباتها حیاتی بهشمار میروند.به گفته تحلیلگران، تحقق سناریوهای بلندپروازانه درباره تولید میلیاردها ربات تا دهههای آینده، مستلزم افزایش چندبرابری تولید جهانی مواد معدنی حیاتی از جمله مس، لیتیوم و عناصر نادر خاکی است؛ آن هم صرفاً برای پاسخ به تقاضای بخش رباتیک. برآوردها نشان میدهد برای آهنرباهای NdFeB، تولید جهانی باید بیش از ۱۰۰ برابر سطح فعلی افزایش یابد، در حالی که برای لیتیوم، رشد بیش از ۱۰ برابری لازم خواهد بود. در مورد مس نیز، تولید میلیاردها ربات انساننما میتواند معادل چند برابر تولید کنونی جهانی این فلز مصرف ایجاد کند.
حتی در سناریوهای محتاطانهتر نیز انتظار میرود تعداد رباتهای مبتنی بر هوش مصنوعی بهطور چشمگیری افزایش یابد. برخی پیشبینیها حاکی از آن است که تا میانه قرن جاری، بیش از یک میلیارد واحد ربات در سطح جهان بهکار گرفته خواهد شد.
کارشناسان تأکید میکنند آهنرباهای دائمی نقش کلیدی در ایجاد میدان مغناطیسی پایدار و تحمل دمایی لازم برای حرکات دقیق رباتها دارند. این در حالی است که همین مواد با تقاضای فزاینده از سوی صنایع دیگری مانند خودروهای برقی، توربینهای بادی، لوازم الکترونیکی مصرفی و بخش دفاعی مواجهاند؛ موضوعی که وابستگی متقابل زنجیرههای تأمین و ریسک کمبود عرضه را تشدید میکند.
در مجموع، تحلیلگران معتقدند اگر سرمایهگذاری گسترده و بهموقع در توسعه معادن، فرآوری مواد معدنی و بازیافت انجام نشود، کمبود فلزات حیاتی میتواند به یکی از عوامل اصلی کند شدن انقلاب رباتهای انساننما در سالهای آینده تبدیل شود.