معدن۲۴:در حالی که جزئیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و ارقام مرتبط با بخشهای مختلف از جمله معدن پیشتر مورد توجه کارشناسان قرار گرفته بود، سخنگوی شورای نگهبان از تأیید نهایی این لایحه و طی شدن مراحل قانونی برای ابلاغ آن خبر داد.
در حالی که جزئیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و ارقام مرتبط با بخشهای مختلف از جمله معدن پیشتر مورد توجه کارشناسان قرار گرفته بود، سخنگوی شورای نگهبان از تأیید نهایی این لایحه و طی شدن مراحل قانونی برای ابلاغ آن خبر داد.
بر اساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، سقف بودجه کل کشور ۱۴۴۴ هزار میلیارد تومان (همت) تعیین شده است. از این میزان، ۵۹۵ همت به بودجه عمومی دولت و ۸۸۹ همت به بودجه شرکتهای دولتی اختصاص دارد.
منابع عمومی دولت در سال آینده ۵۲۲ همت برآورد شده که ۳۴۰ همت آن از محل کل درآمدهای دولت تأمین میشود. در این میان، درآمدهای مالیاتی با رقم ۲۹۶ همت، سهم اصلی درآمدهای دولت را به خود اختصاص دادهاند. همچنین در بخش مصارف، یارانهها رقمی معادل ۱۷۷ همت از بودجه را به خود اختصاص میدهند.
درآمدهای معدنی؛ تمرکز بر حقوق دولتی
در بخش معدن، دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ درآمد حاصل از حقوق دولتی معادن را ۶۸ همت پیشبینی کرده است. این درآمد که بر اساس ماده ۱۴ قانون اصلاح قانون معادن مصوب ۱۳۹۰ و مشمول ماده ۴۸ قانون محاسبات عمومی است، یکی از مهمترین منابع درآمدی دولت از بخش معدن محسوب میشود.
علاوه بر این، درآمد حاصل از واگذاری محدودههای اکتشافی ۰.۲ همت برآورد شده و دولت از محل اجرای ماده ۱۷ قانون معادن نیز درآمدی معادل ۹ همت پیشبینی کرده است.
حق انتفاع معادن بزرگ؛ ۵۵ درصد بهای کلوخه
بر اساس لایحه بودجه ۱۴۰۵، نرخ حق انتفاع معادن سنگآهن بزرگ گلگهر و چادرملو معادل ۵۵ درصد بهای کلوخه استخراجی تعیین شده است. این نرخ شامل شرکت صنعتی و معدنی گلگهر (معدن شماره ۱)، شرکت گهرزمین (معدن شماره ۳ گلگهر) و شرکت معدنی و صنعتی چادرملو میشود و اجرای آن منوط به رعایت مفاد قراردادهای فیمابین عنوان شده است.
همچنین در لایحه بودجه سال آینده، ۳ همت درآمد از محل عوارض بارهای معدنی پیشبینی شده است.
اعتبارات معدنی؛ فاصله درآمد و هزینه
در مقابل درآمدهای پیشبینیشده، دولت در مجموع ۱۴.۵ همت اعتبار برای استخراج ذخایر معدنی غیرسوختی در نظر گرفته است. از این رقم، ۴.۵ همت به اعتبارات هزینهای و ۱۰ همت به اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای اختصاص دارد.
بر اساس جداول بودجه، اعتبارات هزینهای استخراج ذخایر معدنی غیرسوختی دقیقاً ۴ هزار و ۵۰۷ میلیارد و ۲۳۰ میلیون تومان و اعتبارات سرمایهای این بخش ۱۰ هزار و ۲۹ میلیارد تومان تعیین شده که در مجموع به ۱۴ هزار و ۵۳۶ میلیارد تومان (حدود ۱۴.۵ همت) میرسد.
سایر ارقام مهم بخش معدن و صنایع معدنی
در لایحه بودجه ۱۴۰۵، تعرفه گاز واحدهای فولادی معادل ۰.۱ همت در نظر گرفته شده است.
همچنین بودجه سازمان زمینشناسی کشور حدود ۱.۰۳ همت تعیین شده و سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) حدود ۲ همت بودجه جاری دریافت میکند. علاوه بر این، ۱۵ همت اعتبار برای اجرای طرحهای ایمیدرو پیشبینی شده است.
مرور ارقام لایحه بودجه ۱۴۰۵ نشان میدهد دولت نگاه درآمدمحور پررنگی به بخش معدن دارد؛ بهگونهای که در برابر دهها همت درآمد پیشبینیشده از حقوق دولتی، حق انتفاع و عوارض معدنی، سهم اعتبارات مستقیم دولت برای توسعه و استخراج معادن بهمراتب محدودتر است؛ موضوعی که میتواند در ماههای آینده به یکی از محورهای اصلی بحث کارشناسان و فعالان بخش معدن تبدیل شود.
گفتنی است بررسی جزئیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ کل کشور از ۲۵ بهمن ماه در مجلس شورای اسلامی آغاز و نمایندگان مجلس شورای اسلامی در سه شیفت و دو شیفت کاری این لایحه را مورد بررسی قرار دادند.
بررسی منابع، مصارف و جداول لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور ۲۹ دی ماه و پس از ۹ جلسه کاری در مجلس به پایان رسید و نمایندگان دخل و خرج دولت برای سال آینده را مشخص کردند.