مازاد ظرفیت فولاد جهان تا سال ۲۰۲۸ به ۷۴۵ میلیون تن میرسد
معدن۲۴: سازمان Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) در گزارش «چشمانداز فولاد ۲۰۲۶» هشدار داد که بحران مازاد ظرفیت در صنعت فولاد جهان طی سالهای آینده تشدید خواهد شد و ظرفیت مازاد جهانی تا سال ۲۰۲۸ به ۷۴۵ میلیون تن خواهد رسید؛ رقمی که میتواند فشار مالی سنگینی بر تولیدکنندگان فولاد در اقتصادهای بازارمحور وارد کند.
بر اساس این گزارش، ظرفیت فولادسازی جهان در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۲.۴۴۵ میلیارد تن رسید که پنجمین سال متوالی رشد ظرفیت محسوب میشود. این در حالی است که تقاضای جهانی فولاد برای چهارمین سال پیاپی کاهش یافته است. مازاد ظرفیت جهانی نیز در سال ۲۰۲۵ به ۶۴۰ میلیون تن رسید؛ رقمی که بیش از ۲۰۰ میلیون تن بالاتر از کل تولید فولاد کشورهای عضو OECD است.
این سازمان پیشبینی کرده است که شکاف فزاینده میان عرضه و تقاضا، نرخ بهرهبرداری از ظرفیت فولادسازی را از ۷۶ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۷۴ درصد یا کمتر تا سال ۲۰۲۸ کاهش دهد. در همین حال، برنامههای توسعهای در دست اجرا میتواند تا سال ۲۰۲۸ حدود ۱۳۸.۸ میلیون تن ظرفیت جدید به صنعت فولاد جهان اضافه کند که معادل رشد ۵.۷ درصدی نسبت به سطح سال ۲۰۲۵ است. بخش عمده این افزایش ظرفیت در خارج از کشورهای عضو OECD رخ خواهد داد.
رشد ظرفیت جهانی در شرایطی ادامه دارد که مصرف فولاد جهان در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۶ درصد کاهش یافت و انتظار میرود در سال ۲۰۲۶ تقریباً بدون تغییر باقی بماند. OECD پیشبینی میکند میانگین رشد تقاضای فولاد تا سال ۲۰۳۰ تنها ۰.۹ درصد در سال باشد و مصرف جهانی به حدود ۱.۸۹ میلیارد تن برسد.
در چین، بزرگترین مصرفکننده فولاد جهان، افت شدید بخش املاک و مستغلات باعث شد تقاضای فولاد در سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۹ درصد کاهش یابد. انتظار میرود این روند نزولی در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یافته و تا پایان دهه جاری ادامهدار باشد.
ضعف تقاضای داخلی در چین موجب افزایش قابل توجه صادرات فولاد این کشور شده است. فولادسازان چینی در سال ۲۰۲۵ رکورد ۱۳۱.۲ میلیون تن صادرات ثبت کردند که نسبت به سال قبل ۱۳.۸ درصد رشد نشان میدهد. در مقابل، صادرات جهانی فولاد طبق آمار انجمن جهانی فولاد ۶.۲ درصد کاهش یافت.
سهم چین از صادرات جهانی فولاد از ۱۹ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۴۱ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. همچنین کشورهای عضو Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) نیز طی این دوره صادرات فولاد خود را بیش از دو برابر کرده و به ۲۰.۸ میلیون تن رساندهاند.
در میان بازارهای بزرگ، India و کشورهای جنوب شرق آسیا چشمانداز تقاضای مطلوبتری دارند. مصرف فولاد هند در سال ۲۰۲۵ حدود ۹.۸ درصد افزایش یافت و انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ بهطور متوسط سالانه ۵.۱ درصد رشد کند. با این حال، این کشور نیز در حال توسعه گسترده ظرفیت تولید است و برنامه دارد تا سال ۲۰۲۸ حدود ۳۱.۸ میلیون تن ظرفیت جدید ایجاد کند.
گزارش OECD همچنین به نقش یارانههای دولتی در تشدید عدم تعادل بازار اشاره کرده است. بر اساس این گزارش، شرکتهای فولادی چینی در سال ۲۰۲۴ بهطور متوسط نسبت به اندازه داراییهای خود، ۱۵ برابر بیشتر از رقبای خارجی یارانه دریافت کردهاند.
این سازمان معتقد است شرکتهایی که از حمایتهای دولتی کمتری برخوردارند، در حال از دست دادن سهم بازار خود به رقبای یارانهبگیر هستند؛ حتی اگر عملکرد مالی بهتری داشته باشند.
در واکنش به افزایش واردات فولاد، تعداد تحقیقات ضددامپینگ و اعمال تعرفههای جبرانی در کشورهای مختلف افزایش یافته است. با این حال OECD هشدار داده که شواهد فزایندهای از دور زدن محدودیتهای تجاری و تغییر مسیر صادرات برای فرار از تعرفهها مشاهده میشود.
این گزارش همچنین نسبت به افزایش محدودیتهای صادراتی بر مواد اولیه فولادسازی، بهویژه قراضه آهن، هشدار داده و تأکید کرده است که این اقدامات میتواند هزینه مواد اولیه را افزایش داده و فشار بیشتری بر سودآوری صنعت فولاد وارد کند.