ریزش تا ۷۵ درصدی توان تولید زنجیره فولاد
معدن۲۴: صنعت فولاد کشور به عنوان ستون استوار توسعه و نقش برجسته در پایداری زنجیره ارزش صنعتی در پی حملات نظامی به زیرساختهای حیاتی از جمله مجتمعهای فولاد مبارکه اصفهان، فولاد خوزستان و فولاد سفیددشت، با بحرانی بیسابقه مواجه شده است؛ بررسیها نشان میدهد که تخریب اساسی واحدهای مرتبط با فرآیند تولید منجر به توقف کامل خطوط شده است.
در این میان، فولاد مبارکه به عنوان بزرگترین تولیدکننده محصولات تخت و دارنده سهم یکدرصدی از تولید ناخالص داخلی، با ارزش جایگزینی داراییهای در معرض آسیب تا ۶ میلیارد دلار روبرو است. همزمان، فولاد خوزستان نیز در بخشهای احیای مستقیم و کورههای فولادسازی دچار آسیب جدی شده که بازسازی آن بین ۶ ماه تا یک سال زمان خواهد برد.
این حوادث، توازن زنجیره تولید را به طور ساختاری برهم زده است؛ به طوری که حدود ۲۰ درصد از تولید گندله، ۳۰ درصد از آهن اسفنجی و ۳۳ درصد از شمش فولاد کشور از مدار خارج شده است. بحرانیترین بخش این اختلال، از دست رفتن بیش از ۷۵ درصد ظرفیت تولید اسلب کشور است که به طور مستقیم صنایع پاییندستی نظیر خودروسازی، لوازم خانگی و لوله و پروفیل را با چالش حاد تأمین مواد اولیه مواجه میکند. در حالی که تولیدکنندگان اسلب باقیمانده مانند فولاد هرمزگان در موقعیت افزایش تقاضا قرار گرفتهاند، اما در بخش بالادستی، تولیدکنندگان کنسانتره و گندله (بهویژه در منطقه سنگان) با مازاد عرضه شدید روبرو هستند. این شرکتها به دلیل کاهش مصرفکنندگان داخلی و هزینههای بالای حملونقل صادراتی، با فشار مضاعف بر حاشیه سود خود مواجه شدهاند.
علاوه بر آسیبهای فیزیکی، ناترازی انرژی که پیش از این نیز مانع تولید بود، اکنون به دلیل تخریب زیرساختهای نیروگاهی و تأسیسات گازی ابعاد جدیتری یافته است. کمبود برق و گاز نهتنها تولید آهن اسفنجی را تهدید میکند، بلکه پیشبینی عملکرد آتی شرکتها را با ابهام روبرو کرده است. در شرایطی که عرضه داخلی ورق به شدت کاهش یافته، تنها راهکار کوتاهمدت برای صنایع وابسته، واردات گسترده از روسیه و چین است که هزینههای تمامشده تولید را افزایش میدهد.
در این میان، پروژه تولید ورق ۳ میلیون تنی شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر که استراتژیکترین طرح فعال کشور محسوب میشود، با سرمایهگذاری بیش از ۱.۵ میلیارد دلار در مراحل نهایی است که بهرهبرداری از این پروژه در سال ۱۴۰۵ میتواند بخش بزرگی از خلأ بازار را پوشش داده، وابستگی به واردات را کاهش دهد و موقعیت مالی هلدینگهای بزرگ سرمایهگذاری نظیر کگل و وکغدیر را به شکل محسوسی تقویت کند. این وضعیت، بازنگری فوری در سیاستگذاریهای کل زنجیره فولاد، از معدن تا نورد را به یک ضرورت ملی تبدیل کرده است.
برای مطالعه دقیق این گزارش و ظرفیت های پیش روی صنعت فولاد روی لینک زیر کلیک کنید: