بازسازی فولاد زیر آتش بحران
معدن۲۴: بازسازی زیرساختهای صنعتی آسیبدیده از تهاجم اخیر، مستلزم هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، بهرهگیری از روشهای نوین تأمین مالی و اصلاح مقرراتی است که به اعتقاد فعالان اقتصادی، روند احیای تولید را با مانع مواجه کردهاند.
در شرایطی که واردات تجهیزات و تداوم فعالیت واحدهای صنعتی به منابع ارزی وابسته است، اختلال در مسیرهای تجاری بنادر جنوبی و محدودیت در صادرات غیرنفتی، تأمین ارز مورد نیاز صنایع را با چالش جدی روبهرو کرده است. کارشناسان معتقدند رفع موانع صادراتی در گذرگاههای مرزی و تسهیل تجارت خارجی، یکی از مهمترین پیششرطهای عبور از بحران کنونی و تأمین منابع لازم برای بازسازی واحدهای خسارتدیده است.
فعالان صنعتی همچنین تأکید دارند که علاوه بر خسارات ناشی از جنگ، برخی قوانین و محدودیتهای صادراتی نیز فشار مضاعفی بر بخش تولید وارد کرده است. از آنجا که آسیب به زنجیره فولاد مستقیماً بر صنایعی همچون خودروسازی، لوازم خانگی و در نهایت معیشت خانوارها اثر میگذارد، بازنگری در مقررات و تسریع در احیای این واحدها به یک ضرورت ملی تبدیل شده است.
در همین راستا، کارشناسان نسبت به اعمال ممنوعیتهای صادراتی هشدار داده و معتقدند چنین تصمیماتی در شرایط فعلی، عملاً نقش «تحریم داخلی» را ایفا میکند. به باور آنان، ارزآوری حاصل از صادرات سریعترین و مؤثرترین مسیر تأمین مالی برای خرید تجهیزات جایگزین و جبران خسارات وارده است و محدود کردن صادرات میتواند فرآیند بازسازی را با تأخیر جدی مواجه کند.
از سوی دیگر، پیشنهاد میشود بازسازی زیرساختهای برق از بازسازی تجهیزات تولیدی تفکیک شود تا امکان جذب سرمایهگذاران حوزه انرژی فراهم شده و بخشی از بار مالی از دوش تولیدکنندگان برداشته شود. همچنین استفاده از ظرفیتهای مازاد سایر واحدهای صنعتی برای جبران کاهش تولید، میتواند ضمن حفظ ثبات بازار داخلی، تداوم حضور در بازارهای صادراتی را تضمین کند.
کارشناسان تأکید میکنند که بازسازی صنایع آسیبدیده نباید صرفاً به بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از بحران محدود شود. بر اساس رویکردهای نوین تابآوری، این فرآیند باید به فرصتی برای اصلاح ساختارها، افزایش انعطافپذیری و ارتقای بهرهوری تبدیل شود.
در این چارچوب، بازنگری در چالشهای مزمنی همچون تأمین آب، حملونقل، دسترسی به مواد اولیه، الزامات زیستمحیطی و همچنین ساختارهای مدیریتی و سهامداری واحدهای صنعتی ضروری است. به اعتقاد کارشناسان، تنها از طریق چنین رویکردی میتوان صنعت فولاد را با توان رقابتی بیشتر و آمادگی بالاتر برای مواجهه با بحرانهای آینده به مسیر توسعه بازگرداند.