نقشه جدید تجاری ایران
معدن۲۴: اگر توافقی میان ایران و آمریکا شکل نگیرد و جنگ تمامعیاری نیز در کار نباشد، تجارت ایران وارد دورهای از «تنش پایدار ژئوپلیتیک» خواهد شد؛ شرایطی که در آن تداوم مبادلات، تامین ارز و دسترسی به مسیرهای تجاری به چالش اصلی تبدیل میشود.
در این وضعیت، تنوعبخشی به شرکای تجاری و توسعه مسیرهای منطقهای اهمیت بیشتری پیدا میکند. چین و روسیه در کنار کشورهای عضو شانگهای، بریکس و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، از مهمترین ظرفیتهای پیشروی تجارت ایران هستند. حرکت روابط با چین از تامین مالی و پیمانکاری به سمت سرمایهگذاری مشترک، همکاری فناورانه، توسعه چابهار و حملونقل ریلی و همچنین استفاده از ظرفیت روسیه در تجارت با ارزهای ملی، میتواند به افزایش تابآوری تجاری کمک کند.
در سطح منطقهای نیز عراق، ترکیه، عمان و پاکستان ظرفیتهای مهمی دارند. رفع موانع بانکی و گمرکی با عراق، تسهیل تجارت در مرز ترکیه، استفاده از ظرفیت عمان و توسعه مسیرهای زمینی پاکستان میتواند وابستگی ایران به مسیرهای دریایی را کاهش دهد. همچنین کریدورهای شمال–جنوب، شرق–غرب و تاجیکستان–افغانستان–ایران، دسترسی به بازارهای منطقهای را تقویت میکنند.
در بخش مالی، تحریمهای بانکی و قطع دسترسی به سوئیفت، هزینه انتقال پول و استفاده از واسطههای ارزی را افزایش داده است. استفاده از یوآن و روبل، اتصال شتاب به میر روسیه، توسعه ارتباط با سامانههای پرداخت چین و بهرهگیری از ظرفیت بریکس، از جمله راهکارهای کاهش این محدودیتهاست.
در کنار این موارد، وضعیت لجستیک کشور نیز نیازمند اصلاح است. کاهش رتبه ایران در شاخص عملکرد لجستیک از ۶۴ در سال ۲۰۱۸ به ۱۲۳ در سال ۲۰۲۳، ضرورت تکمیل زیرساختهای ریلی و پایانهای، هوشمندسازی گمرکات و کاهش صف کامیونها را نشان میدهد.
در مجموع، در سناریوی تداوم تنش با آمریکا، ترکیب دیپلماسی اقتصادی، تنوعبخشی به شرکای تجاری و مسیرهای حملونقل و ایجاد سازوکارهای مالی جایگزین، میتواند مسیر تداوم تجارت خارجی ایران را هموارتر کند.
با ما در چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی استیل پرایس همراه باشید.
تهران، ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵
02188994685/ ۰۹۳۶۱۵۸۴۷۸۸