سیگنال تازه آهن اسفنجی به بازار
معدن۲۴: بازار آهن اسفنجی در هفته گذشته با افت شدید عرضه و افزایش قابل توجه نسبت تقاضا به عرضه وارد فاز کمبود شد؛ وضعیتی که به جهش قیمت معاملات تا بیش از ۱۵ درصد بالاتر از نرخ پایه انجامید.
بررسی معاملات این محصول نشان میدهد حجم عرضه تنها طی سه روز، از حدود ۱۰۰ هزار تن در ۱۳ اردیبهشت به حدود ۱۵ هزار تن در ۱۶ اردیبهشت سقوط کرده است؛ افتی نزدیک به ۸۵ درصد که عملا جریان تأمین بازار را مختل کرد. در همین مدت، حجم معاملات نیز از حدود ۸۵ هزار تن به ۱۵ هزار تن کاهش یافت.
در سمت تقاضا اگرچه کاهش مشاهده شد، اما شدت آن به مراتب کمتر از افت عرضه بود. تقاضا از حدود ۱۲۰ هزار تن به ۳۵ هزار تن رسید و همچنان چند برابر حجم عرضه باقی ماند. همین اختلاف باعث شد نسبت تقاضا به عرضه طی این سه روز از ۱.۲ برابر به ۲.۳ برابر افزایش یابد؛ نشانهای از ورود بازار به وضعیت کمبود.
همزمان رفتار قیمتها نیز سیگنال تازهای از فشار بازار مخابره کرد. عرضهکنندگان در این دوره قیمت پایه را از حدود ۲۶۰ هزار ریال به ۲۵۳ هزار ریال کاهش دادند؛ اقدامی که در شرایط معمول میتواند بخشی از فشار بازار را تخلیه کند. با این حال، میانگین موزون معاملات نه تنها کاهش نیافت، بلکه تا حدود ۲۹۲ هزار ریال افزایش پیدا کرد.
میانگین موزون معاملات در واقع قیمتی است که در آن حجم هر معامله نیز در محاسبه اثر داده میشود و بنابراین تصویر دقیقتری از قیمت واقعی بازار ارائه میدهد. بر این اساس فاصله میان قیمت پایه و قیمت معاملهشده به بیش از ۱۵ درصد رسید؛ پریمیومی که در بازار آهن اسفنجی کمسابقه تلقی میشود و معمولا زمانی شکل میگیرد که خریداران نسبت به تداوم کمبود در هفتههای آینده نگران باشند.
اهمیت این تحولات از آن جهت است که آهن اسفنجی ماده اولیه اصلی بسیاری از واحدهای فولادسازی، بهویژه کورههای القایی محسوب میشود. در نتیجه هرگونه اختلال در عرضه آن میتواند به سرعت به سایر بخشهای زنجیره فولاد منتقل شود. در صورت افزایش هزینه تأمین این ماده اولیه، فشار هزینه به بازار شمش و سپس به بازار محصولات نهایی مانند میلگرد و سایر مقاطع سرایت خواهد کرد.
فعالان بازار افت ناگهانی عرضه را معمولا به دو عامل نسبت میدهند؛ محدودیتهای عملیاتی از جمله تعمیرات و اختلالات انرژی، یا تصمیم برخی تولیدکنندگان برای مدیریت عرضه و فروش در نرخهای بالاتر خارج از بورس.
در هر دو سناریو، پیامد نهایی برای مصرفکننده افزایش هزینه تولید است. بازار هفته گذشته نیز یک پیام روشن داشت: آهن اسفنجی وارد محدوده کمبود شده است. در صورتی که حجم عرضه در هفتههای آینده به سطح قبلی بازنگردد، فشار قیمتی فعلی میتواند به سرعت در کل زنجیره فولاد منعکس شده و بازار آزاد را وارد فاز جدیدی از افزایش قیمت کند.