عطش چینی ها به زغالسنگ/ احداث ۵۱ گیگاوات نیروگاه جدید
معدن۲۴: در حالی که دولت چین به دنبال کنترل رشد بیرویه ظرفیتهای تولید برق است، شرکتهای چینی همچنان با سرعتی فزاینده برای احداث نیروگاههای جدید زغالسنگسوز درخواست مجوز میدهند.
بر اساس گزارش «دیدهبان جهانی انرژی» (GEM)، شرکتهای چینی تنها در سهماهه اول سال جاری میلادی، درخواست مجوز برای ساخت ۵۱ گیگاوات نیروگاه جدید ارائه کردهاند. این رقم نشاندهنده آن است که روند پیشنهادات، فراتر از سرعت ثبتشده در سال ۲۰۲۵ است؛ سالی که در آن مجموعاً ۱۶۲ گیگاوات طرح جدید پیشنهاد شده بود.
نقش زغالسنگ به عنوان «تکیهگاه ایمن»
ساختوساز نیروگاههای زغالسنگی از زمان خاموشیهای گسترده سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ در چین به شدت رونق گرفته است. دولت چین با دفاع از این روند، زغالسنگ را به عنوان یک پشتیبان قابلاعتماد در برابر ماهیت «متناوب» و غیرپایدار انرژیهای تجدیدپذیر معرفی میکند.
با این حال، مشخص نیست این روند تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. دولت پکن اعلام کرده است که مصرف زغالسنگ پیش از سال ۲۰۳۰ به نقطه اوج خود خواهد رسید و وزارت محیطزیست این کشور نیز در ماه آوریل از برنامه خود برای «کنترل منطقی» ظرفیت نیروگاههای زغالسنگی خبر داد. به گفته GEM، از ۵۱ گیگاوات پیشنهاد ارائهشده در سهماهه اول، تنها ۳ گیگاوات به تأیید نهایی رسیده است.
تناقض در توسعه همزمان انرژیهای پاک
شتابگیری پروژههای زغالسنگی در شرایطی رخ میدهد که گسترش سریع انرژیهای پاک در چین، نیاز به سوختهای فسیلی را کاهش داده است. برای نخستین بار در یک دهه اخیر، تولید برق حرارتی در سال گذشته کاهش یافت (هرچند بعد از آن شاهد بازگشت مجدد بود).
«کریستین شیرر»، پژوهشگر در موسسه GEM، معتقد است که ساخت نیروگاههای جدید زغالسنگی، ریسک هدررفت سرمایه را افزایش میدهد؛ چرا که ضریب بهرهوری این نیروگاهها در سال ۲۰۲۵ از ۵۶ درصد به ۵۲ درصد کاهش یافته است. به گفته وی، «بحث امروز در چین کمتر حول این است که آیا انرژیهای تجدیدپذیر میتوانند به اندازه کافی سریع رشد کنند، و بیشتر در این باره است که آیا سیاستگذاران تمایلی دارند با گسترش انرژیهای پاک، نقش زغالسنگ در سبد انرژی کاهش یابد یا خیر.»
هزینههای انسانی؛ چالش جدید امنیت انرژی چین
تولید عظیم زغالسنگ در چین تاکنون توانسته است اقتصاد این کشور را از آسیبهای شدید شوکهای انرژی (از جمله تنشهای اخیر در خاورمیانه) محافظت کند. اما وقوع حادثه انفجار معدن در روز جمعه که به کشتهشدن دستکم ۸۲ نفر منجر شد، پرسشهای ناخوشایندی را درباره «هزینه واقعی» این استقلال انرژی ایجاد کرده است.
گزارشهای تکمیلی نشان میدهد که درخواستهای جدید در طول سهماهه اول به طور یکنواخت توزیع شدهاند، که این امر ثابت میکند روند توسعه زغالسنگ در چین یک حرکت استراتژیکِ از پیش تعیینشده بوده و واکنش هیجانی به بحرانهای اخیر انرژی نبوده است. با این حال، تحلیلگران اقتصادی معتقدند با توجه به وضعیت متزلزل بخش مسکن و سرمایهگذاری در چین، مسیر رسیدن به ثبات اقتصادی برای این کشور همچنان ناهموار خواهد بود.