دگرگونی تجارت فولاد در کشورهای حوزه خلیج فارس با بسته شدن تنگه هرمز
معدن ۲۴:به گفته «تایزر جعفر» مدیرعامل شرکت SteelGiant Commodities، محاصره تنگه هرمز موجب شده مسیرهای تجارت فولاد به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) با هزینهای سنگین بازآرایی شود؛ وضعیتی که شکاف میان قیمت فوب چین و هزینه نهایی تحویل کالا در منطقه را بهطور محسوسی افزایش داده است.
جعفر در گفتوگو با پلتس اظهار کرد، اثر این بحران را بیش از همه میتوان در بازار ورق گرم (HRC) مشاهده کرد؛ زیرا کشورهای GCC همچنان وابستگی بالایی به واردات دارند و ورق گرم، مهمترین محصول فولادی وارداتی این منطقه از چین به شمار میرود.
وی افزود شرکت SteelGiant طی دو دهه گذشته بهطور فعال در صادرات محصولات فولادی و تجهیزات صنعت فولاد از چین به کشورهای GCC و سایر نقاط جهان فعالیت داشته است.
سهم بالای GCC از صادرات فولاد چین
مدیرعامل SteelGiant گفت: در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴ درصد از کل صادرات فولاد چین راهی خاورمیانه شده است. در همین حال، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس ۱۷ درصد از کل صادرات ورق گرم چین را به خود اختصاص دادهاند.
به گفته او، امارات متحده عربی بهتنهایی در سال ۲۰۲۵ ماهانه حدود ۲۰۰ هزار تن ورق گرم وارد کرده است. واردات ورق گرم عربستان سعودی نیز با وجود مقررات سختگیرانهتر برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از امارات بوده است.
اختلال در دسترسی به بنادر داخل هرمز
جعفر اظهار کرد پس از آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه، بنادر واقع در محدوده هرمز از جمله جبلعلی، ابوظبی، الحمریه، دمام، حمد، شویخ، منامه و امالقصر عملاً از دسترس حملونقل دریایی بار خارج شدند.
در نتیجه، محمولههای فولادی فله غیرکانتینری (Breakbulk) به بنادر صحار، صلاله، فجیره، جده و جیزان تغییر مسیر دادند. همچنین محصولات کانتینری مانند ورقهای پوششدار، لوله و سیم فولادی به خورفکان منتقل شدند.
رشد قیمت ورق گرم و جهش کرایه حمل
به گفته جعفر، پیش از آغاز بحران، ورق گرم تولیدکنندگان درجهیک چین با قیمت ۴۶۰ تا ۴۶۵ دلار به ازای هر تن فوب چین معامله میشد. اما تا ۲۰ مه، قیمت ورق گرم S235JR با ضخامت پایه ۳ میلیمتر از کارخانههای درجهیک چین به ۵۱۰ دلار به ازای هر تن فوب رسید؛ یعنی حدود ۵۰ دلار در هر تن بیشتر از سطح پیش از بحران.
وی تأکید کرد که هزینه حملونقل حتی شدیدتر از قیمت کالا افزایش یافته است. به گفته او، کرایه حمل کامل کشتی برای ورق گرم به مقصد فجیره و صحار در دوره محاصره به ۷۰ تا ۹۰ دلار در هر تن رسید، در حالی که پیش از بحران ۳۵ تا ۴۰ دلار در هر تن بود.
همچنین کرایه حمل بیلت نیز تقریباً دو برابر شد و از ۲۰ تا ۲۵ دلار به ۴۰ تا ۵۰ دلار در هر تن افزایش یافت.
جده؛ گزینهای با مزایای محدود
جعفر گفت کرایه حمل به جده با شیب ملایمتری افزایش یافت و از ۴۰ دلار به ۴۸ دلار در هر تن رسید، اما این مسیر به دلیل فاصله زیاد، محدودیت ناوگان حمل جادهای و نبود انبارهای bonded در بنادر عربستان، برای خریداران در امارات، عمان، قطر، کویت، عراق و بحرین مزیت چندانی ندارد.
افزایش شدید هزینه تحویل داخلی
به گفته مدیرعامل SteelGiant، هزینه نهایی تخلیه و تحویل نیز بهشدت بالا رفته است. هزینه حمل داخلی در امارات که معمولاً ۸ تا ۱۱ دلار در هر تن بود، اکنون از فجیره به ۲۷ دلار و از صحار به ۶۸ دلار در هر تن رسیده است.
او افزود، هزینه حمل از جده بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار در هر تن و از جیزان بین ۱۵۰ تا ۱۷۰ دلار در هر تن برآورد میشود.
علاوه بر این، واردکنندگان اکنون با هزینههای اضافی جنگ و عوارض بندری در حدود ۱۰ تا ۳۵ دلار به ازای هر تن نیز روبهرو هستند؛ عاملی که فشار بیشتری بر هزینه جایگزینی واردات وارد کرده است.
رشد قیمت داخلی، اما با محدودیت تقاضا
جعفر تصریح کرد افزایش هزینه جایگزینی در ابتدا باعث رشد قیمتهای داخلی شد، اما ضعف تقاضا مانع از آن شد که این افزایش بهطور کامل به بازار منتقل شود.
به گفته او، در هفته نخست بحران، انبارداران بزرگ ورق گرم در امارات قیمت فروش را از ۵۲۰ دلار به ۷۵۰ دلار در هر تن افزایش دادند، اما این نرخها دوام نیاورد و بعدها به ۶۷۰ تا ۶۸۰ دلار در هر تن عقب نشست.
وی همچنین گفت قیمت سایر محصولات نیز افزایش یافته است؛ بهطوری که:
• قیمت میلگرد در امارات ۵۰ تا ۵۵ دلار در هر تن رشد کرده است.
• قیمت لولههای ERW نیز ۲۰۰ تا ۲۳۰ دلار در هر تن افزایش یافته است.
این وضعیت، فشار بیشتری بر تولیدکنندگان و مصرفکنندگان پاییندستی وارد کرده است.
افت تقاضا در امارات و عربستان
مدیرعامل SteelGiant در پایان گفت، تقاضای فعلی امارات برای محصولات فولادی ــ بهجز بیلت و میلگرد ــ به حدود ۷۰ درصد سطح پیش از بحران رسیده است. این رقم در عربستان سعودی حدود ۸۰ درصد سطح پیش از بحران برآورد میشود.