معدن و معنای توسعه پایدار
علیرضا مهدیه
معدن۲۴: معدن و معدنکاری در جهانی که رو به سوی توسعهیافتگی در حرکت است، میتواند معانی عمیقتری نیز پیدا کند و بتواند در جهت رئوس توسعه پایدار، گامهای بلندتری بردارد.
معنایی که به رشد، پیشرفت و گستردگی زیست انسانی و صنعتی اضافه میشود و به توسعه میرسد و اما توسعه مفهومیست که به همه موارد فوق ربط دارد ولی تعریف و تاثیری متفاوت خواهد داشت.
معنایی که بسته به اینکه در زمینه معدن خواهد بود، دارای شرایطی هست که میتواند مستقیما بر محیطزیست، اقتصاد و جامعه تاثیرگذار باشد و تغییرات جامع ایجاد کند.
و معنایی که حتما میتواند تغییرات ساختاری و کیفی در معادن و صنایع بسازد و منجر به بهبود وضعیت موجود شود و ظرفیتها و کیفیتها را به سطوح بالاتری ببرد.
سطوحی که با بهرهوری و کارایی بالاتری عجین هستند و از انواع نوآوری در هر بخشی از ساختار معدنی و فرآوری، استقبال خواهند کرد.
و رسیدن به هر سطح بالاتر، یعنی توسعه و توسعه معدنی خارج از توسعه اقتصادی و اجتماعی نیست و توانش را دارد که کمکرسان بزرگی برای انواع توانمندیهای لازم برای توسعه یک کشور داشته باشد.
در ادامه، معنای توسعه پایدار را در سه حوزه اصلی و ارتباط آن با معدن را کمی بررسی میکنیم تا درک بیشتری از تاثیر آن در توسعه معادن پیدا کنیم.
یکی از مشهورترین تعاریف توسعه پایدار به توسعهای اطلاق میشود که نیازهای نسل حاضر را بدون به خطر انداختن توانایی نسل بعد، برآورده میسازد.
به زبان سادهتر، توسعه پایدار یعنی هوشمندانه تولید و مصرف کردن در امروز، بدون اینکه فردا را برای آیندگان پر از کمبود بسازیم.
در تعریف جامعتری میتوان گفت که توسعه پایدار، توسعه اقتصادی، انسانی و تکنولوژیکی است که محدودیتهای منابع زمین را در نظر داشته، از صدمه زدن به محیطزیست اجتناب کرده و تاثیر فعالیتهای انسانی بر تغییرات اقلیمی را به حداقل برساند.
و برای اینکه در این راه توسعه واقعا پایدار باشد، باید بتواند تعادلی میان سه ستون اصلی خود برقرار کند، که اگر یکی از این سه مورد نادیده گرفته شود، توسعه به تعادل نمیرسد و پایدار نخواهد ماند.
همان پایداری هایی که از پایداری محیطزیستی و استفاده مناسب از منابع طبیعی و رسیدن به کمتر شدن نرخ مصرف منابع از نرخ بازسازی آنها شروع میشود و با پایداری اقتصادی و ایجاد ساختاری که سودآور باشد، اما نه به قیمت تخریب طبیعت و زیست انسانی ادامه داشته و به پایداری اجتماعی و برقراری عدالت و دسترسی همگانی به همه شاخصهای مورد نیاز بشر میرسد.
در این روند، توسعه پایدار به دنبال تمرکز بر کیفیت زندگی و تداوم منابع و منافع است و هدف آن رفاه در حال و امنیت در آینده خواهد بود.
اهدافی که در توسعه پایدار جهانی به ۱۷ مورد رسیدهاند و قرار است از پایان سال ۲۰۳۰، محقق شوند و این اهداف شامل مواردی چون پایان دادن به فقر، اقدام برای اقلیم، انرژی پاک و تولید و مصرف مسئولانه است که همگی به معدن و معدن داری ربط دارند.
و اما ارتباط بین معدن و توسعه پایدار، یکی از چالشبرانگیزترین موضوعات در اقتصاد و محیطزیست میباشد ولی باز هم میشود تضاد حاصله در نگاه ابتدایی به مبانی این دو را به تناسبی سودمند تبدیل کرد.
در نگاه اول استخراج مواد معدنی، ماهیتی تخریبگر و مبتنی بر برداشت بیشتر دارد، در حالی که توسعه پایدار بر حفظ منابع برای نسلهای آینده و عدم تخریب محیطزیست، تاکید میکند.
اما در نگاه عمیقتر، معدن نه تنها با توسعه پایدار در تضاد نیست، بلکه تناسبات زیادی با ستونهای اصلی آن که شامل جامعه، محیطزیست و اقتصاد میشود، دارد.
و امکان این مهم وجود دارد که مفاهیم توسعه گرای جامعه، محیطزیست و اقتصاد را در معدن نیز تنید و آینده را بهتر کرد و ملاحظات زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی را به معادن و صنایع معدنی آورد.
و به معادن و صنایعی رسید که با ارتباط مستقیم با این سه محور اصلی، توسعه پایداری خواهند داشت و رشد و پیشرفت بیشتری خواهند ساخت.
در این بین چالشها و راهکارهایی در ارتباط معدن با این محورها وجود دارد که طی ارزیابی میشود به آنها بیشتر پرداخت و حتی فرصت و فایده تولید کرد.
در بعد محیطزیستی که سختترین بخش رابطه معدن و توسعه پایدار است؛ چالشها مشتمل بر تخریب زیستگاههای طبیعی، آلودگی آب و خاک، تولید پسماند و باطلههای معدنی و نیز مصرف بالای انرژی و آب میباشد که همگی اینها بر تولید بیشتر کربن تاثیرگذار هستند.
در مقابل راهکارهایی در خصوص استفاده از تکنولوژیهای نوین و کمکربن برای کاهش سطح تخریب و مدیریت بهتر ضایعات وجود دارد و نیز حفظ پوششهای گیاهی و جنگلی و امکان بازسازی سایتهای معدنی قدیمی و تبدیل آنها به مناطق زیستی سبز.
متن کامل سرمقاله روزگار معدن
#معدن
#توسعه
@industromy