فشار رقابت جهانی بر صنعت فولاد ایران
معدن ۲۴:جدیدترین آمارهای انجمن جهانی فولاد، تصویری نگرانکننده از تحولات صنعت فولاد در سطح جهان و جایگاه ایران در این بازار ترسیم میکند. بر اساس این گزارش، تولید جهانی فولاد در پنجماهه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۱.۵ درصدی به ۷۷۳.۱ میلیون تن رسیده است. با وجود این افت، کشورهایی مانند هند، آمریکا، ترکیه و بهویژه ویتنام توانستهاند روند رشد تولید خود را حفظ کنند؛ روندی که رقابت در بازار جهانی فولاد را بیش از گذشته تشدید کرده است.
ایران نیز برای دومین ماه متوالی از جمع ۱۰ تولیدکننده بزرگ فولاد جهان خارج شده و ویتنام با رشد قابلتوجه تولید، جایگاه دهم را در اختیار دارد. بر اساس دادهها، ویتنام در پنجماهه نخست سال ۲۰۲۶ با تولید ۲۶.۶ میلیون تن فولاد، رشد بیش از ۲۶ درصدی را ثبت کرده است.
در مقابل، برآوردها نشان میدهد تولید فولاد ایران که سال گذشته حدود ۳۲ میلیون تن بوده، امسال ممکن است با افتی نزدیک به ۲۸ درصد به حدود ۲۵ میلیون تن کاهش یابد. کارشناسان، محدودیتهای تأمین برق، آسیبهای واردشده به زیرساختهای صنعتی در جریان جنگ اخیر و تداوم نااطمینانیهای اقتصادی را از مهمترین عوامل این کاهش عنوان میکنند.
به اعتقاد فعالان صنعت، افت تولید تنها یک شاخص آماری نیست، بلکه میتواند به کاهش عرضه و از دست رفتن بخشی از بازارهای صادراتی منجر شود؛ چرا که در بازار رقابتی فولاد، وقفه در تأمین به سرعت جای تولیدکنندگان را به نفع رقبا تغییر میدهد.
با این حال، کارشناسان معتقدند ظرفیتهای زنجیره فولاد کشور از معدن تا فولادسازی همچنان پابرجاست و در صورت تکمیل طرحهای توسعهای و بازسازی واحدهای آسیبدیده، امکان بازگشت به ظرفیتهای پیشین وجود دارد. هرچند بازپسگیری بازارهای صادراتی فرآیندی زمانبر و پرهزینه خواهد بود، اما با تداوم تولید و حضور در بازارهای جهانی، این هدف دور از دسترس نیست.
به باور فعالان این حوزه، تأمین پایدار انرژی، ثبات در سیاستگذاری، تسهیل تجارت خارجی و پرهیز از تصمیمات مقطعی، از مهمترین پیشنیازهای احیای صنعت فولاد است. همچنین در صورت بهبود شرایط بینالمللی، دسترسی به منابع مالی، فناوری و بازارهای جهانی میتواند روند بازسازی و توسعه این صنعت را تسریع کند و زمینه بازگشت ایران به جمع تولیدکنندگان برتر فولاد جهان را فراهم آورد.