مشکل اصلی اکتشاف، نبود ذخیره نیست؛ نبود برنامهریزی و سرمایه است
معدن۲۴: مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تختگنبد سیرجان با تشریح مهمترین چالشهای پیش روی اکتشافات معدنی در ایران، تأکید کرد: مشکل اصلی کشور در حوزه اکتشاف، کمبود ذخایر معدنی نیست، بلکه نبود یک برنامهریزی کارآمد، فضای سرمایهپذیر و سازوکارهای مناسب برای مدیریت ریسک سرمایهگذاری است.
به گزارش معدن۲۴، شاپور میرزایی با اشاره به موانع موجود در مسیر فعالیتهای اکتشافی گفت: اخذ مجوزهای مرتبط با سازمان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی همچنان از مهمترین گلوگاههای اکتشاف به شمار میرود و در کنار آن، تعدد نهادهای تصمیمگیر، روند پاسخگویی و صدور مجوزها را طولانی و غیرقابل پیشبینی کرده است.
وی افزود: اگرچه بخشی از فرآیندهای اداری در سالهای اخیر به سامانههای الکترونیکی منتقل شده، اما بروکراسی تنها شکل دیجیتال پیدا کرده و هنوز کوتاه، هوشمند و کارآمد نشده است.
مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تختگنبد با اشاره به وضعیت امنیت سرمایهگذاری در بخش معدن اظهار داشت: بهبود معناداری در این زمینه ایجاد نشده و تغییرات مستمر مقررات، بخشنامهها و دستورالعملها، افق برنامهریزی را برای سرمایهگذاران مبهم کرده است.
میرزایی یکی دیگر از چالشهای اساسی حوزه اکتشاف را موانع اقتصادی دانست و گفت: هزینه حفاری و خدمات فنی، بهویژه در مناطق دورافتاده، بسیار بالا است و در عین حال دسترسی فعالان این بخش به منابع مالی بلندمدت محدود باقی مانده است.
وی افزود: بانکها نیز عملاً حضور مؤثری در تأمین مالی فعالیتهای اکتشافی ندارند و سرمایهگذاران با ریسک بالای اکتشاف، بدون برخورداری از ابزارهای کافی برای پوشش این ریسک مواجه هستند.
به گفته وی، بودجه ناکافی برای پوشش ریسک، ضعف بیمههای اکتشافی و نبود صندوقهای واقعی سرمایهگذاری خطرپذیر، از دیگر خلأهای جدی در مسیر تأمین مالی پروژههای اکتشافی محسوب میشود.
مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تخت گنبد همچنین به چالشهای فنی و علمی این حوزه اشاره کرد و گفت: صنعت اکتشاف ایران همچنان در برخی حوزهها با فاصله قابلتوجهی نسبت به فناوریهای نوین، بهویژه در زمینه حفاریهای عمیق و روشهایی مانند حفاری RC، مواجه است.
میرزایی نبود تجهیزات و ابزارهای پیشرفته ژئوفیزیکی، دشواری دسترسی به آزمایشگاههای معتبر و استاندارد و همچنین محدودیت در خدمات آزمایشگاهی و آنالیزی را از دیگر موانع توسعه اکتشاف عنوان کرد.
وی همچنین کمبود شرکتهای مشاور مستقل و حرفهای با استانداردهای بینالمللی را یکی دیگر از ضعفهای ساختاری این بخش دانست.
میرزایی با اشاره به برخی چالشهای اجتماعی و اجرایی در حوزه اکتشاف گفت: در برخی مناطق، فعالیتهای اکتشافی با تعارضاتی از سوی جوامع محلی مواجه میشود و در بعضی مناطق نیز نگاه امنیتی و سلبی به فعالیتهای اکتشافی وجود دارد.
وی تأکید کرد: مجموعه این عوامل باعث افزایش ریسک، هزینه و زمان اجرای پروژههای اکتشافی شده و جذابیت سرمایهگذاری در این بخش را کاهش میدهد.
مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تختگنبد با اشاره به برخی اصلاحات انجامشده از سال ۱۴۰۰ گفت: اقداماتی برای بهبود شرایط صورت گرفته که از جمله آنها میتوان به فعالتر شدن سازمانهای دولتی در تولید اطلاعات پایه و شفافتر شدن نسبی سامانههای الکترونیکی ثبت محدودههای معدنی اشاره کرد.
وی تلاش برای احیای محدودههای راکد و سلب صلاحیت از دارندگان غیرفعال را نیز از دیگر اقدامات انجامشده عنوان کرد، اما معتقد است این اصلاحات همچنان محدود و ناکافی هستند.
میرزایی در پایان تأکید کرد: دولت باید در حوزه اکتشاف از نقش بازیگر به نقش داور تغییر جایگاه دهد تا زمینه حضور واقعی و گسترده بخش خصوصی فراهم شود.
به گفته وی، تا زمانی که ساختار اکتشاف به سمت یک فضای رقابتی، سرمایهپذیر و مبتنی بر نقشآفرینی حرفهای بخش خصوصی حرکت نکند، صرف افزایش مشارکتها نمیتواند به معنای ارتقای کیفیت اکتشافات باشد.
با ما در چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی استیل پرایس همراه باشید.
تهران، ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵
02188994685/ ۰۹۳۶۱۵۸۴۷۸۸