معدن۲۴: چهارمین کنفرانس بینالمللی اکتشاف استیلپرایس امروز، سهشنبه ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵، با محوریت «اکتشاف ذخایر پنهان و فناوریهای نوین حفاری» برگزار می شود. این رویداد با حضور جمعی از مدیران، متخصصان و فعالان حوزه معدن، به بررسی چالشهای اکتشاف و راهکارهای توسعه اکتشاف ذخایر عمیق و پنهان پرداخت.
علیرضا غیاثوند، دبیر کنفرانس، با اشاره به دشوارتر شدن کشف ذخایر جدید در ایران و جهان، گفت: حرکت اکتشاف به سمت ذخایر عمیق و پنهان، نیاز به فناوریهای جدید و روشهای دقیقتر حفاری را افزایش داده است. وی افزود: استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، ژئوفیزیک پهپادی و روشهای نوین حفاری میتواند دقت و سرعت عملیات اکتشافی را افزایش و هزینهها را کاهش دهد.
وی با اشاره به کاهش سرمایهگذاری در حفاری اکتشافی طی سالهای گذشته، اظهار کرد: حفاری عمیق از پرهزینهترین بخشهای اکتشاف است و منابع عمیق و ذخایر پنهان از طریق حفاری اکتشافی شناسایی میشوند. با وجود رسیدن مجموع حفاری کشور به رکورد یک میلیون متر در سال، ایران همچنان با کشورهای معدنی مشابه فاصله قابل توجهی دارد.
غیاثوند همچنین با اشاره به چالشهای فرآیند اکتشاف، مدیریت متمرکز استعلامها در پنجره واحد را از موضوعات قابل توجه دانست و گفت در عمل، پیگیری استعلامها بر عهده متقاضی قرار میگیرد؛ موضوعی که به یک رویه پذیرفتهشده در جامعه معدنی تبدیل شده است.
دبیر کنفرانس، هدف از برگزاری این رویداد را هماندیشی میان دولت، بخش خصوصی و سایر ذینفعان برای فرهنگسازی و ارائه راهکارهای توسعه اکتشاف عنوان کرد و اکتشاف عمیق و ذخایر پنهان، فناوریهای نوین حفاری، اطلاعات پایه اکتشافی، سامانه کاداستر، استفاده از نیروی متخصص، تفکیک وظایف دولت و بخش خصوصی و افزایش سرمایهگذاری را از محورهای اصلی کنفرانس برشمرد.
مهدی کرباسیان، رئیس شورای سیاستگذاری کنفرانس استیلپرایس، با انتقاد از کمتوجهی به اکتشاف در دورههای مختلف، گفت: معدن هنوز در اولویت اصلی دولتها قرار نگرفته و میان حرف و عمل در این حوزه فاصله وجود دارد.
وی با اشاره به ظرفیتهای معدنی ایران، اظهار کرد: اگر اکتشافات معدنی بهدرستی دنبال شود، کشور میتواند به جایگاه بهتری دست پیدا کند.
کرباسیان، دولتی بودن، بروکراسی و محدودیت بودجه را از مشکلات اصلی در مسیر توسعه اکتشاف دانست و بر ضرورت توجه بیشتر به اکتشافات عمیق تأکید کرد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت حفظ محیط زیست، خواستار تعامل بیشتر بخش معدن با محیط زیست شد و گفت: معدن باید در کنار نفت و سایر منابع طبیعی، مورد توجه دولت و حاکمیت قرار گیرد.
رئیس شورای سیاستگذاری کنفرانس ابراز امیدواری کرد نتایج این رویداد به مسئولان کشور منتقل شود و در تصمیمگیریهای حوزه معدن مورد توجه قرار گیرد.
پیمان افضل، استاد دانشگاه آزاد تهران جنوب، با اشاره به اهمیت مواد معدنی در معادلات جهانی، گفت: قرن بیستویکم را میتوان قرن معدن دانست؛ چراکه مواد معدنی به یکی از عوامل اصلی در مناسبات و مناقشات بینالمللی تبدیل شدهاند و منابع معدنی حتی در دوران پساکرونا نیز نقش مهمی در نبردهای جهانی دارند.
وی با اشاره به وضعیت سرمایهگذاری جهانی در اکتشاف اظهار کرد: بودجه اکتشاف در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۲.۴ میلیارد دلار پیشبینی شده که در مقایسه با ۱۲.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴، افزایش چندانی نداشته است.
افضل، توسعه فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی و برداشتهای پهپادی، افزایش نرخ بهره بانکهای مرکزی و چالشهای ژئوپلیتیکی و تجاری، بهویژه تنشهای میان آمریکا و چین، را از عوامل مؤثر بر محدود ماندن رشد سرمایهگذاری در اکتشاف عنوان کرد.
به گفته وی، طلا، مس و لیتیوم از مهمترین مواد معدنی مورد توجه سرمایهگذاریهای اکتشافی در سال ۲۰۲۵ هستند.
مسعود سمیعینژاد، رئیس هیأت عامل ایمیدرو، حفاری نوین و اکتشاف عمیق را یکی از موضوعات راهبردی معدنکاری نسل آینده دانست و گفت: باید با بهرهگیری از فناوری و مدلهای اقتصادی و راهبردی مناسب، حرکت از اکتشافات سطحی به سمت ذخایر عمیق و پنهان آغاز شود.
وی با اشاره به اینکه بخش عمده فعالیتهای اکتشافی جهان تاکنون بر ذخایر سطحی و کمعمق متمرکز بوده است، افزود: نسل آینده اکتشاف نیازمند اصلاح اساسی در روشهای حفاری و حرکت به سمت اکتشافات عمیق و سیستماتیک است.
سمیعینژاد با بیان اینکه افزایش عمق، هزینه و پیچیدگی عملیات و همچنین ریسک تصمیمهای اکتشافی را افزایش میدهد، اظهار کرد: عمق یک مانع مطلق نیست، بلکه یک مسئله مهندسی و فناورانه است و برای ورود به اعماق بیشتر باید هدفگذاری هوشمندانهتری داشت.
رئیس هیأت عامل ایمیدرو، توسعه تجهیزات حفاری عمیق، تربیت نیروی متخصص، مدلسازی سهبعدی، ایجاد بانک اطلاعاتی یکپارچه و همکاری دانشگاهها،شرکتها و بخش خصوصی را از الزامات توسعه اکتشافات عمیق عنوان کرد.