سرمایه چینی به کدام پروژه‌های معدنی ایران می‌رسد؟
معدن ۲۴:همکاری معدنی ایران و چین وارد مرحله‌ای شده که در آن صرف جذب سرمایه اهمیت ندارد و انتخاب پروژه مناسب به یکی از محورهای اصلی مذاکرات تبدیل شده است. ایمیدرو به‌عنوان نماینده تام‌الاختیار وزارت صمت برای راهبری سرمایه‌گذاری‌های صنعتی و معدنی در چارچوب همکاری با چین، در حال شناسایی و اولویت‌بندی طرح‌هایی است که علاوه بر نیاز به منابع مالی، از نظر اقتصادی و سرمایه‌گذاری نیز برای طرف چینی جذاب باشند.
بر اساس معیارهای تعیین‌شده، پروژه‌های دارای ارزش افزوده بالا، صادرات‌محور، متکی بر مواد اولیه داخلی و برخوردار از ظرفیت تکمیل زنجیره ارزش در اولویت قرار می‌گیرند. در این میان، توسعه صنایع پایین‌دستی و حرکت از مواد خام به سمت محصولات نهایی مورد توجه قرار دارد، اما این رویکرد به معنای کنار گذاشتن طرح‌های بالادستی نیست. پروژه‌های اکتشافی، استخراجی و تامین مواد اولیه نیز در صورت برخورداری از توجیه فنی و اقتصادی و همسویی با اهداف توسعه‌ای کشور، امکان قرار گرفتن در سبد همکاری را خواهند داشت.
در انتخاب پروژه‌ها، نگاه ایمیدرو تنها به اولویت‌های داخلی محدود نیست و جذابیت طرح برای سرمایه‌گذار چینی نیز اهمیت دارد. دسترسی پایدار به مواد اولیه، اندازه بازار، امکان صادرات، بازده اقتصادی، زیرساخت‌های موجود، فناوری مورد نیاز و قابلیت ایجاد همکاری بلندمدت از جمله عواملی است که باید در ارزیابی طرح‌ها در نظر گرفته شود. انتقال فناوری، توسعه اکتشاف و فرآوری و ایجاد ظرفیت‌های صادراتی جدید نیز از محورهایی است که می‌تواند به تعریف پروژه‌های مشترک اضافه شود.
یکی از ملاحظات مهم در این مسیر، ریسک زیرساخت و به‌ویژه تامین انرژی است. دسترسی و پایداری برق و گاز باید از مرحله امکان‌سنجی پروژه بررسی شود، چرا که ناترازی انرژی می‌تواند بر اقتصاد طرح و حتی انتخاب فناوری اثر بگذارد. در نتیجه، پروژه‌ای که قرار است در چارچوب همکاری با چین تعریف شود، علاوه بر جذابیت اقتصادی، باید از منظر ریسک‌های اجرایی و زیرساختی نیز ارزیابی شود.
در این میان، مسیر همکاری فقط به پروژه‌های دولتی محدود نیست و بخش خصوصی نیز امکان معرفی طرح‌های خود را دارد. البته ارائه یک پروژه به معنای تایید یا تامین مالی قطعی آن نیست و طرح باید از نظر فنی و اقتصادی توجیه داشته باشد، با اولویت‌های توسعه‌ای کشور منطبق باشد و الزامات بانکی، ارزی و قانونی تامین مالی خارجی را پشت سر بگذارد. بر این اساس، هدف ایمیدرو تشکیل مجموعه‌ای محدود از پروژه‌هایی است که هم برای اقتصاد ایران ارزش توسعه‌ای داشته باشند و هم از نگاه سرمایه‌گذار چینی، منطق روشن اقتصادی و امکان اجرای قابل اتکا داشته باشند.