وقتی دلار از تناژ جلو می‌زند
معدن۲۴: سود اعلامی شرکت‌های صادرات‌محور در نیمه نخست سال، لزوماً حاصل افزایش تناژ فروش نیست؛ بخشی از این رشد را باید در جهش قیمت دلار و افزایش ارزش درآمدهای صادراتی جست‌وجو کرد. در واقع، وقتی قیمت دلار افزایش پیدا می‌کند، حتی بدون رشد قابل‌توجه حجم صادرات، ارزش فروش و در ادامه سود شرکت‌ها می‌تواند جهش کند؛ موضوعی که مقایسه آمار فروش شرکت‌های معدنی در دو دوره، نشانه‌های روشنی از آن ارائه می‌دهد.
در چادرملو، مجموع فروش صادراتی فولاد و گندله از ابتدای سال مالی تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ به ۱۹۸ هزار و ۱۰۶ واحد رسید، در حالی که این رقم از ابتدای سال مالی تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۴، ۱۲۸ هزار و ۳۹۱ واحد بود. به این ترتیب، حجم فروش در این دو دوره حدود ۵۴ درصد افزایش یافته است. مبلغ فروش نیز از ۱۹,۵۳۹,۷۰۲ میلیون ریال در دوره نخست به ۷۵,۱۲۴,۵۰۷ میلیون ریال در دوره دوم رسیده که رشد حدود ۲۸۵ درصدی را نشان می‌دهد.
در گل‌گهر، فروش صادراتی گندله و کنسانتره از ابتدای سال مالی تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۴، یک میلیون و ۱۳۶ هزار و ۱۰۸ واحد بود که از ابتدای سال مالی تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ به ۵۷۵ هزار و ۸۲۲ واحد کاهش یافته است؛ یعنی حجم فروش حدود ۴۹ درصد افت کرده است. با این حال، مبلغ فروش از ۷۷,۴۱۳,۱۴۱ میلیون ریال در دوره نخست به ۶۹,۱۸۵,۵۳۸ میلیون ریال در دوره دوم رسیده و تنها حدود ۱۱ درصد کاهش داشته است.
این اختلاف میان تغییر حجم و ارزش فروش، اثر افزایش قیمت دلار و رشد ارزش درآمدهای صادراتی را پررنگ می‌کند؛ به‌ویژه در گل‌گهر که افت شدید تناژ، کاهش متناسب مبلغ فروش را به دنبال نداشته است. در چادرملو نیز رشد ۲۸۵ درصدی مبلغ فروش در برابر رشد ۵۴ درصدی حجم فروش، نشان می‌دهد افزایش ارزش فروش بسیار بیشتر از رشد تناژ بوده است.
در نتیجه، آمار چادرملو و گل‌گهر نشان می‌دهد تغییر سود و درآمد صادراتی را نمی‌توان فقط به افزایش تناژ نسبت داد؛ افزایش قیمت دلار نیز نقش مهمی در بالا رفتن ارزش درآمدهای صادراتی دارد.