خاموشی تدریجی موتور اشتعال معادن
معدن۲۴: سوخت یکی از نهاده‌های اصلی فعالیت معادن است و بخش قابل‌توجهی از ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی، به‌ویژه در واحدهای کوچک و متوسط و معادنی که دسترسی مناسبی به شبکه برق ندارند، به گازوئیل وابسته‌اند. از این رو، تامین پایدار سوخت مستقیماً بر استمرار عملیات استخراج و میزان تولید اثر می‌گذارد؛ موضوعی که با افزایش فاصله میان نیاز واقعی معادن و سهمیه تخصیص‌یافته، به یکی از چالش‌های جدی این بخش تبدیل شده است.
در فرآیند تخصیص سوخت، ابتدا میزان مصرف مورد نیاز معدن با توجه به ظرفیت فعالیت و تجهیزات آن بررسی و از سوی کارشناسان وزارت صمت تایید می‌شود؛ اما این رقم در مرحله توزیع نیز دوباره ارزیابی شده و گاهی سهمیه نهایی از میزان تاییدشده کمتر است. به این ترتیب، میان تقاضای واقعی، نیاز مورد تایید و سوخت تحویلی اختلاف ایجاد می‌شود؛ کسری‌ای که معدن‌کار ناچار است برای جبران آن راه دیگری پیدا کند. در این شرایط، ارزیابی دقیق مصرف متناسب با وضعیت واقعی معدن اهمیت دارد و بررسی‌های غیرحضوری لزوماً نمی‌تواند تصویر کاملی از نیاز عملیاتی هر واحد ارائه دهد.
در کنار محدودیت سهمیه، افزایش قیمت گازوئیل نیز فشار مضاعفی بر هزینه‌های تولید وارد کرده است. در گذشته سوخت سهم محدودی از هزینه‌های معدن داشت، اما اکنون به یکی از اقلام قابل‌توجه هزینه‌ای تبدیل شده است. از سوی دیگر، تامین بخشی از نیاز خارج از سهمیه رسمی و با قیمت‌های متفاوت، محاسبه سهم واقعی سوخت در بهای تمام‌شده را دشوار کرده است. کیفیت سوخت نیز چالش دیگری به شمار می‌رود؛ زیرا ماشین‌آلات جدید نسبت به کیفیت سوخت حساس‌ترند و استفاده از سوخت نامناسب می‌تواند به آسیب موتور، افزایش هزینه تعمیرات و توقف تجهیزات منجر شود.
پیشنهاد خرید یا اجاره مخازن ذخیره سوخت برای مقابله با کمبود احتمالی نیمه دوم سال نیز با محدودیت‌هایی روبه‌رو است. ایجاد ظرفیت ذخیره‌سازی قابل‌توجه، هزینه خرید، نصب و نگهداری مخزن را به معادن تحمیل می‌کند و برای بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط امکان‌پذیر نیست. مهم‌تر آنکه ذخیره‌سازی بدون مشخص بودن منبع پایدار تامین سوخت، مشکل اصلی را برطرف نمی‌کند. تا زمانی که میزان سهمیه ماه‌های آینده مشخص نباشد، معدن‌کاران نیز امکان برنامه‌ریزی مطمئنی برای ادامه فعالیت نخواهند داشت.
پیامد این وضعیت می‌تواند کاهش ساعات کار ماشین‌آلات، محدود شدن عملیات استخراج و فعالیت معادن پایین‌تر از ظرفیت واقعی باشد؛ مسئله‌ای که آثار آن به زنجیره صنایع معدنی و واحدهای پایین‌دستی نیز منتقل می‌شود. معادن دارای عملیات گسترده خاک‌برداری و ماشین‌آلات پرتعداد، از جمله معادن سنگ‌آهن، به دلیل مصرف بالاتر سوخت حساسیت بیشتری نسبت به اختلال در تامین آن دارند. بنابراین، تداوم تولید و تامین مواد اولیه صنایع، به‌ویژه زنجیره فولاد، مستلزم آن است که تخصیص سوخت بر مبنای نیاز واقعی معادن انجام شود و همزمان، دسترسی پایدار به سوخت با کیفیت مناسب تضمین شود.