اسیدسولفوریک موردنیاز صنایع مس تامین شد / پیگیری شفافیت در سازوکار قیمت‌گذاری محصولات مسی

معدن ۲۴:انجمن مس ایران در سال ۱۴۰۴ با شناسایی موانعی که در برابر تامین ماده اولیه صنایع مس وجود دارد و از طرفی شفافیت لازم در سازوکار قیمت‌گذاری محصولات مسی نیست، در راستای حل آنها برنامه‌ریزی کرد.

اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال ۱۴۰۴ در راستای ایفای مأموریت‌های خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عمل‌گرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.

هر چند اتاق ایران، اتاق‌های استانی، اتاق‌های مشترک، تشکل‌های اقتصادی و کمیسیون‌های تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاست‌های کلان کشور، اولویت‌های شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال ۱۴۰۴ موارد ریشه‌ای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسب‌وکار را در دستورکار قرار دادند.

از این‌رو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیت‌های اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال ۱۴۰۴ می‌پردازیم.

گزارشی که اکنون پیش‌رو داریم مربوط به انجمن مس ایران است.

سال ۱۴۰۴ برای بخش معدن و صنایع مرتبط با مس در ایران، سال تعیین‌کننده‌ای بود. تغییرات اقتصادی گسترده، نوسانات قیمت نهاده‌ها و فشارهای توسعه صنعتی، ضرورت حضور فعال و اثرگذار تشکل‌های تخصصی را بیش‌ازپیش نمایان ساخت. انجمن مس ایران با بهره‌گیری از ظرفیت کارشناسی اعضا، جمع‌آوری داده‌های میدانی و تعامل مستمر با نهادهای تصمیم‌گیر، تلاش کرد تا در شناسایی و پیگیری مسائل کلیدی صنعت مس نقش مؤثر ایفا کند.

کمیته‌های تخصصی انجمن که نقش اتاق فکر این تشکل را بر عهده دارند، مهم‌ترین مسائل صنعت را شناسایی کرده و در دستور کار خود قرار دادند. ازجمله چالش‌های متعددی که همواره مشکلات عدیده‌ای برای بهره‌برداران معدنی تا تولیدکنندگان صنعت پایین‌دستی به وجود آورده است می‌توان به تأمین اسیدسولفوریک، سوخت مصرفی واحدها، حقوق دولتی معادن به دلیل افزایش بی‌رویه نرخ آن، قیمت ارز و چند نرخی بودن آن، قیمت‌گذاری نهاده‌های مس‌دار (سنگ معدن، کنسانتره، کاتد، لوله و سیم مسی و …) اشاره کرد و شاید بتوان گفت که سه چالش اصلی امسال عبارت بودند از: تأمین و قیمت اسیدسولفوریک، حقوق دولتی معادن و سازوکار قیمت‌گذاری محصولات مسی.

این مسائل، بر جریان تولید، سرمایه‌گذاری و پایداری اقتصادی صنعت مس اثرگذار هستند و حل آن‌ها، پیامدهای گسترده‌ای در سطح ملی دارد.

اسیدسولفوریک که به‌عنوان نهاده‌ای حیاتی در فرآوری، تولید مس و دیگر فلزات و حتی صنایع غذایی نقش مهمی دارد، در مقاطعی با محدودیت عرضه و افزایش هزینه مواجه شد. این موضوع، تولید را تحت‌فشار قرار داده و بر قیمت تمام‌شده محصولات تأثیر مستقیم گذاشت.

در این رابطه در انجمن موفق شدیم طی جلسات و مکاتبات و تفاهم با شرکت ملی مس ایران برای معرفی اعضا، مشکل برخی از آنها را حل کنیم.

اعمال حقوق دولتی که درواقع مالیات دولت بر تولید است؛ بدون توجه به شرایط واقعی تولید، فشار مالی بر تولیدکنندگان را افزایش داده و انگیزه سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد. همچنین نبود شفافیت و عدالت در سازوکار قیمت‌گذاری محصولات مسی، موجب اختلال در زنجیره ارزش و کاهش کارایی اقتصادی می‌شود.

پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این چالش‌ها محسوس و گسترده است. قیمت‌گذاری غیرمنصفانه و ناپایدار باعث کاهش سودآوری بنگاه‌ها، تأخیر در سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای و تهدید اشتغال شده است. افزایش هزینه‌های تولید و کاهش انگیزه فعالان بخش خصوصی می‌تواند به افت تولید داخلی و کاهش سهم صنعت مس در اقتصاد ملی منجر شود. رفع این مشکلات علاوه بر تضمین تداوم تولید، به پیشگیری از بیکاری، افزایش بهره‌وری و تقویت اقتصاد ملی کمک می‌کند.

در پاسخ به این مسائل، انجمن مس ایران رویکردی جامع اتخاذ کرد که مبتنی بر مشارکت ذی‌نفعان، جمع‌آوری داده‌های میدانی و تعامل مستمر با نهادهای مرتبط بود. در مرحله نخست، پرسشنامه‌های تخصصی بین اعضا و فعالان صنعت توزیع شد تا دغدغه‌ها و دیدگاه‌ها به‌صورت مستند گردآوری شود. سپس نتایج بررسی‌ها در جلسات حضوری، نشست‌های تخصصی و کنفرانس‌ها تحلیل شد و برای تصمیم‌گیری‌های راهبردی مورد استفاده قرار گرفت.

انجمن با مکاتبات رسمی و تعامل مداوم با سازمان‌ها و نهادهای تصمیم‌گیر، مسائل شناسایی ‌شده را به‌صورت مستند منتقل کرد. این مستندات، شامل گزارش‌ها و صورت‌جلسات، به‌عنوان شواهد فعالیت‌های انجمن قابل‌ارائه است و نشان‌دهنده تلاش برای تأثیرگذاری بر سیاست‌گذاری‌ها و ایجاد هم‌افزایی میان فعالان زنجیره مس است.

باوجود محدودیت تأثیر تشکل‌ها بر تصمیم‌سازی کلان دولتی، انجمن موفق شد آگاهی تصمیم‌گیران را افزایش دهد و واقعیت‌ها را با بیان علمی و کاربردی اظهار کند و هماهنگی میان فعالان صنعت مس را ارتقا دهد. بازخوردهایی که از مدیران دولتی در رسانه‌ها و سمینارها و مصاحبه‌ها مشاهده می‌شود؛ نشان می‌دهد این اقدامات در تعدیل برخی دیدگاه‌ها و جلب‌توجه سیاست‌گذاران در اصلاحات ساختاری مؤثر بوده است.

در سال ۱۴۰۴، انجمن مس ایران همچنین با تمرکز بر نوآوری و فناوری‌های نوین، چند طرح راهبردی و علمی را در دستورکار قرار داد ازجمله: ایجاد تفکرهای سازنده و ایجاد مشاوره برای استفاده از هوش مصنوعی در زنجیره ارزش مس، از مرحله اکتشاف تا صنایع پایین‌دستی و طراحی اطلس مس کشور با همکاری یک مرکز دانشگاهی معتبر برای ایجاد نقشه متالوژنی مس کشور بر پایه داده به منظور اتخاذ تصمیم‌گیری‌های راهبردی در اکتشافات معادن مس در آینده.

درمجموع، سال ۱۴۰۴، باوجود چالش‌های متعدد اقتصادی و تولیدی، فرصتی مناسب برای تقویت جایگاه انجمن مس ایران و افزایش هم‌افزایی میان ذی‌نفعان فراهم کرد. دستاوردهای این سال پایه‌ای محکم برای حرکت به سمت توسعه پایدار، افزایش تولید و بهره‌وری و حضور فعال‌تر ایران در بازار جهانی مس ایجاد کرده است.

افق سال ۱۴۰۵ با تفکر بر افزایش تولید در صنعت مس کشور (از صنایع بالادستی تا پایین‌دستی)، بهینه‌سازی مصرف انرژی (برق، سوخت مایع و گاز) و سوق دادن صنایع به سرمایه‌گذاری بر روی انرژی‌های تجدیدپذیر و توسعه علمی و فناورانه انجمن مس ایران و ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری بر روی مس متمرکز خواهد بود.

ارتقای جایگاه انجمن به‌عنوان مرجع تخصصی، گسترش همکاری‌های علمی و فناورانه و حمایت از نوآوری، از محورهای اصلی برنامه‌هاست که به ارتقای نقش صنعت مس در اقتصاد ملی و تحقق توسعه پایدار کمک می‌کند.