اثر تخریبی حقوق دولتی
معدن۲۴: در بودجه ۱۴۰۵، عدد ۹۸ همتی حقوق دولتی معادن در حالی مطرح شده که صنعت فولاد با ثبات قیمت سنگآهن، جهش هزینهها و قطعی انرژی دستوپنجه نرم میکند؛ شرایطی که در پهنههایی چون سنگان نگرانیها درباره تابآوری تولید را جدیتر کرده است.
اگر قرار باشد اطلاعاتی بر مبنای بودجه ۱۴۰۵ و فرآیند مرتبط با حقوق دولتی مطرح شود، لازم است اشاره کنیم که مناطق معدنی، بهویژه پهنه صنعتی و معدنی سنگان در شهرستان خواف و رشتخوار در زمینه معدنی نقش مهمی در تأمین یک سوم خوراک فولاد کشور دارند. طبیعی است که در این حوزه نگرانیها و در عین حال نقاط امیدبخشی وجود دارد. حقوق دولتی که برای سال پیشِ رو، یعنی سال ۱۴۰۵، ترسیم شده و کمیسیون تلفیق برای آن سیاستگذاری کرده، رقمی بالغ بر ۹۸ همت را شامل میشود. این عدد قطعاً نگرانیهای ویژهای را ایجاد میکند. در حال حاضر، در زنجیره تأمین فولاد شرایط مطلوبی را پشت سر نمیگذاریم. ناترازیهای موجود، چه در حوزه انرژی و چه در حوزه خوراک، آثار بسیار سخت و نگرانکنندهای بر بخش تولید بر جای گذاشته است.
در سال ۱۴۰۰، قیمت سنگآهن با عیار ۶۰ تا ۶۱ درصد حدود دو میلیون تومان تا دو میلیون و صد هزارتومان بوده است. امروز، در سال ۱۴۰۴ نیز قیمت همان سنگآهن با همان عیار رقمی حدود دو میلیون و صد هزارتومان است و طی این چهار سال، عملاً هیچ افزایشی در قیمت تمامشده سنگآهن نداشتهایم.
در پیک گرمای سال، برق واحدهای تولیدی، بهویژه معادن، صنایع استخراجی و صنایع معدنی قطع میشود و بعضاً حدود دو ماه از فصول گرم سال درگیر این قطعی برق هستیم. در فصول سرد نیز قاعدتاً با محدودیت گاز مواجه میشویم؛ بهگونهای که ظرفیتی که باید در خط تولید کشور مورد بهرهبرداری قرار گیرد به حدود ۳۰ درصد و گاه تا ۴۰ درصد کاهش مییابد. عدمالنفع ناشی از این وضعیت، آسیبهای ویژه و نگرانکنندهای برای توسعه تولید، اشتغال، ماندگاری و پایداری در چرخه رقابت با کشورهای رقیب منطقه و حاشیه خلیج فارس ایجاد کرده است. در گذشته، ما بهعنوان صادرکننده صرف ظرفیتهای فولادی و محصولات مجموعههای فولادی شناخته میشدیم؛ ظرفیتی که بر پایه دانش فنیِ حاصل از بیش از ۵۰ سال تلاش نیروهای خلاق و خوشفکر این مرز و بوم به دست آمده است. امروز باید کشورهایی همچون ترکیه، عربستان سعودی، امارات و عمان که اخیراً به این چرخه اضافه شدهاند را نیز در معادلات خود لحاظ کنیم؛ کشورهایی که زمانی بازار مصرف محصولات تولیدی ما بودند اما امروز به رقبای جدی ما تبدیل شدهاند.
اگر به موضوع حقوق دولتی بازگردیم عدد ۹۸ همت ترسیم شده است. اجازه دهید با عدد و رقم صحبت کنیم. سال ۱۴۰۰ قیمت سنگآهن با عیار ۶۰ تا ۶۱ درصد حدود دو میلیون تومان تا دو میلیون و صد هزارتومان بوده است. امروز در سال ۱۴۰۴ نیز قیمت همان سنگآهن با همان عیار رقمی حدود دو میلیون و صد هزار تومان است و طی این چهار سال عملاً هیچ افزایشی در قیمت تمامشده سنگآهن نداشتهایم. در مقابل اگر رشد هزینههای خدمات، لجستیک و تولید را بررسی کنیم مشاهده میشود که حداقل با افزایش چهار برابری هزینهها و ظرفیت تولید مواجه بودهایم. هزینه سوخت چهار برابر شده، هزینههای تولید، لاستیک، قطعات، نیروی انسانی و سایر نهادهها افزایش یافته است.
حدود شش هزار معدن تعطیل هستند. قطعاً جای نگرانی جدی وجود دارد. تولید باید بچرخد. بیتردید تأمین منابع مالی ضروری است اما این تأمین منابع نباید به بهای تضعیف تولید تمام شود.
امروز که این فشار را در حوزه معادن میگذاریم، در واقع تابآوری را افزایش می دهیم. با همین وضعیت، حدود شش هزار معدن تعطیل هستند. اگر در چنین شرایطی یک عامل محرک جدیدِ هزینهای نیز ایجاد شود قطعاً جای نگرانی جدی وجود دارد. اینجانب دغدغههای خود را به آقای قالیباف و همکاران منتقل کردهام و در حال رایزنی و چانهزنی هستیم تا این موضوع مورد بازنگری قرار گیرد. به هر صورت تولید باید بچرخد. بیتردید تأمین منابع مالی ضروری است اما این تأمین منابع نباید به بهای تضعیف تولید تمام شود.