واکنش بازار منطقه به اختلال عرضه شمش ایران
معدن۲۴: با وجود تداوم بیثباتیهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، صنعت فولاد در منطقه شامات (شرق مدیترانه) در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ روندی صعودی را تجربه کرده است. بر اساس گزارشهای آماری، افزایش تولید فولاد خام در عراق و اردن بیش از آنکه ناشی از تقویت بنیادهای اقتصادی باشد، پاسخی مستقیم به کاهش چشمگیر عرضه شمش فولادی از سوی ایران بوده است.
دادههای انجمن جهانی فولاد نشان میدهد که عراق، به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در منطقه شامات، در بازه زمانی ژانویه تا آوریل ۲۰۲۶ موفق شد تولید فولاد خام خود را ۳.۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش دهد و سطح تولید خود را به بیش از یک میلیون تن برساند.
این دستاورد در حالی به دست آمده است که صنعت فولاد عراق در ماههای اخیر با چالشهای عدیدهای نظیر اختلالات لجستیکی، بحران انرژی و رکود تقاضا در ماه رمضان دستوپنج نرم کرده است.
اردن نیز شرایط مشابهی را پشت سر گذاشته است. کارخانههای فولادسازی اردن در چهار ماه اول سال ۲۰۲۶، ۱۱۰ هزار تن فولاد خام تولید کردهاند که نشاندهنده رشد ۱۰ درصدی نسبت به سال گذشته است. این آمار در حالی ثبت شده که تقاضا برای محصولات طویل فولادی در سطح منطقه همچنان ضعیف ارزیابی میشود.
تحلیلگران بازار معتقدند عامل اصلی این افزایش تولید، ضرورت جایگزینی واردات از ایران است. تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و ایجاد محدودیتهای حملونقل زمینی، عملاً جریان ورود شمش فولادی ایران به این کشورها را مختل کرده است.
یکی از منابع آگاه در بازار فولاد در گفتوگو با «متال اکسپرت» اظهار داشت: «در برخی بازههای زمانی، ورودی شمش از ایران به صفر رسید. علاوه بر این، ناآرامیهای منطقهای سبب شد تا برخی کشورهای همسایه محدودیتهای سختگیرانهای برای حملونقل زمینی اعمال کنند که این موضوع کارخانههای محلی را ناچار به افزایش تولید داخلی کرد.»
روند صعودی تولید در آوریل ۲۰۲۶ نیز تداوم یافت. در این ماه، تولید فولاد خام عراق با رشد ۳.۹ درصدی نسبت به سال قبل به ۲۶۵ هزار تن رسید و اردن نیز با یک جهش ۲۰ درصدی، تولید خود را به ۳۰ هزار تن رساند.
با این وجود، بررسی تغییرات ماهانه نشان میدهد که تولید فولاد عراق در آوریل نسبت به ماه مارس با افت ۳.۶ درصدی همراه بوده است، در حالی که کارخانههای اردنی موفق شدند سطح تولید خود را ثابت نگه دارند.
کارشناسان معتقدند تداوم این روند تولید، بیش از هر چیز به وضعیت ثبات در کریدورهای لجستیکی و توانایی تولیدکنندگان منطقه در غلبه بر چالشهای تأمین انرژی بستگی خواهد داشت.