کشمکش طلای ایران: ذخایر بالا و واردات گسترده
معدن۲۴: صنعت طلا در ایران علیرغم برخورداری از ظرفیتهای بالای معدنی و پتانسیلهای صادراتی با ارزش افزوده، امروز با تضادی آشکار میان تقاضای بالای سرمایهگذاری در سکه و شمش و رکود شدید در تولید مصنوعات روبهرو است. این وضعیت به گونهای است که بازار از یک حوزه مصرفی به مقصدی برای حفظ ارزش داراییها تغییر کارکرد داده و همین امر منجر به توقف فعالیت برخی کارگاهها و تعدیل گسترده نیروی کار تا سقف ۵۰ درصد در برخی واحدها شده است که همزمانی آن با مقاطع کمتحرک سنتی بازار، فشار بر فعالان این صنعت را بیش از پیش تشدید کرده است.
در بخش معدنی نیز شکاف عمیقی میان تولید و نیاز بازار دیده میشود؛ بهطوری که تولید سالانه ۱۲ تنی شمش طلا در برابر نیاز بیش از ۵۰ تنی بازار داخلی، کشور را به واردات از کشورهایی چون امارات، ترکیه و سوئیس وابسته کرده است که مسیر اصلی آن از طریق رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان در مرکز مبادله ارز و طلا صورت میگیرد. اگرچه ایران حدود یک درصد از ذخایر طلای جهان را در اختیار دارد، اما محدودیتهای سرمایهگذاری در اکتشاف، چالشهای زیرساختی مانند قطعی برق و گاز و ابهامات قانونی در حوزه نظارت بر پلتفرمهای فروش آنلاین که نیازمند نهایی شدن چارچوبهای اجرایی توسط بانک مرکزی است، مانع از بهرهبرداری کامل از این ظرفیتها شده است. در همین حال، کارشناسان با هشدار درباره ریسک بالای خرید طلای آبشده برای افراد غیرحرفهای به دلیل دشواری تشخیص عیار، بر خرید طلای شناسنامهدار تأکید میکنند.
در نهایت، توسعه زنجیره ارزش این صنعت که با بیش از ۷۰ هزار واحد فعال سهم چشمگیری در اشتغال کشور دارد، نیازمند نگاهی جامع است تا با سرمایهگذاری مستمر در فناوریهای نوین و رفع موانع زیرساختی، وابستگی به واردات کاهش یافته و این بخش از یک بازار صرفاً معاملاتی به یک صنعت مولد و اشتغالزا تبدیل شود.