تامین مالی نوین پروژه های معدنی

معدن ۲۴:تامین مالی پروژه‌های معدنی در ایران با موانع جدی روبه‌روست؛ به طوری که نرخ بهره ۴۱ درصدی اوراق بدهی و تأخیر چندساله در بهره‌برداری پروژه‌ها و محدودیت‌های اعتباری شرکت‌ها، طرح‌های سودآور را به مرز زیان‌دهی کشانده است. تجربه شرکت «کودلکو» یک مطالعه موردی ناموفق در این زمینه است که هزینه بدهی با سبقت از سرمایه‌گذاری جدید، این شرکت را به درماندگی مالی رساند.

برای مقابله با این مشکلات، تأمین مالی پروژه‌ای به عنوان یک راهکار پیشنهاد می‌شود. این روش ریسک را از ترازنامه شرکت‌ها جدا کرده و بازپرداخت‌ها را مستقیماً از جریان نقدی پروژه تأمین می‌کند. از مزایای این مدل، امکان طراحی آن به گونه‌ای است که در صورت تأخیر، قسطی پرداخت نشود. استفاده از ابزارهای تخصصی بین‌المللی نظیر «استریمینگ»، «رویالتی» و «قراردادهای آفتیک»، به شرکت‌ها در رفع چالش‌های مالی پروژه‌های معدنی و بهره‌برداری از سرمایه‌گذاری‌های کلان کمک می کند.

انتخاب روش تأمین مالی مناسب برای پروژه‌های معدنی به ریسک‌های اصلی پروژه بستگی دارد.برای پروژه‌هایی که با نگرانی از تأخیر در آغاز به کار مواجه هستند، روش‌های استریمینگ (Streaming) و رویالتی (Royalty) پیشنهاد می‌شوند. این روش‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در دوره تأخیر پروژه، هیچ هزینه‌ای را متوجه شرکت نمی‌کنند و فشار مالی را به حداقل می‌رسانند. در شرایطی که نرخ بهره وام‌های بانکی بالاست و تمایلی به اخذ وام وجود ندارد، آفتیک (Offtake Agreement) یا پیش‌فروش محصول گزینه ایده‌آلی محسوب می‌شود. در این روش، سرمایه از پیش دریافت شده و بازپرداخت به صورت محصول صورت می‌گیرد.
شرکت‌هایی که با کمبود نقدینگی روبرو هستند اما دارایی‌های ارزشمندی در قالب تجهیزات سنگین در اختیار دارند، می‌توانند از روش فروش و اجاره مجدد (Sale and Leaseback) بهره‌مند شوند. این سازوکار، سرمایه در گردش را آزاد کرده و در عین حال، کنترل عملیاتی تجهیزات را حفظ می‌کند. برای پروژه‌های اکتشافی که نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجه در حفاری هستند و شرکت فاقد نقدینگی کافی است، روش فارم‌این (Farm-in) راهگشا خواهد بود. در این روش، سرمایه‌گذار ریسک هزینه‌های حفاری را پذیرفته و در ازای آن، سهمی از پروژه را دریافت می‌کند.