کمبود ۴۰ میلیون تنی گندله در خاورمیانه و شمال آفریقا/ موج سرمایهگذاری در DRI شتاب میگیرد
معدن۲۴: با توسعه سریع پروژههای آهن اسفنجی (DRI) در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، بازار این منطقه در سالهای آینده با کمبود قابلتوجه گندله(DR Pellets) مواجه خواهد شد؛ موضوعی که فرصتهای جدیدی را برای تولیدکنندگان سنگآهن و گندله در سطح جهان ایجاد میکند.
ظرفیت تولید آهن اسفنجی در منطقه منا (به استثنای ایران) طی دو تا سه سال آینده بین ۲۱ تا ۲۳ میلیون تن افزایش خواهد یافت، مشروط بر اینکه پروژههای برنامهریزیشده طبق زمانبندی به بهرهبرداری برسند.
ظرفیت فعلی تولید DRI/HBI در منطقه حدود ۳۳ میلیون تن در سال است که با راهاندازی پروژههای جدید به حدود ۵۵ میلیون تن در سال خواهد رسید.
افزایش ظرفیت آهن اسفنجی به معنای رشد چشمگیر مصرف گندلههای مخصوص احیای مستقیم خواهد بود. برآوردها نشان میدهد تقاضای منطقه برای گندله DR به ۸۵ تا ۹۰ میلیون تن در سال خواهد رسید؛ رقمی که بسیار فراتر از ظرفیت فعلی تأمین است.
بر این اساس، منطقه منا در سالهای پیش رو به ۳۰ تا ۴۰ میلیون تن گندله اضافی نیاز خواهد داشت؛ شکافی که از طریق ترکیبی از تولید داخلی و واردات باید جبران شود.
در پاسخ به این چشمانداز، عرضهکنندگان بزرگ جهانی در حال توسعه ظرفیت تولید خود هستند. از جمله، شرکت معدنی Samarco در برزیل برنامهریزی کرده است تولید گندله خود را از حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ به ۲۶ میلیون تن در سال ۲۰۲۸ افزایش دهد.
با این حال، تولیدکنندگان گندله با چالشهای متعددی روبهرو هستند. کاهش ذخایر سنگآهن با عیار بالا، نیاز روزافزون به فرآوری و پرعیارسازی، محدودیتهای لجستیکی، فرآیندهای اخذ مجوز و تأمین آب از مهمترین موانع توسعه ظرفیت تولید به شمار میروند.
بازار همچنان تا ۲۰۳۰ با کسری عرضه مواجه خواهد بود
کارشناسان معتقدند بخشی از نیاز منطقه توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین خواهد شد، اما بازار گندله حداقل تا سال ۲۰۳۰ با کمبود عرضه روبهرو خواهد ماند. در این شرایط، تولیدکنندگان بزرگ جهانی از جمله Vale نقش کلیدی در تأمین نیاز منطقه ایفا خواهند کرد.
خاورمیانه؛ قطب جدید فولاد سبز جهان
رشد پروژههای آهن اسفنجی در منطقه منا همزمان با تلاش صنعت فولاد برای کاهش انتشار کربن در حال وقوع است. بر اساس مطالعات Institute for Energy Economics and Financial Analysis، کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا به دلیل دسترسی به گاز طبیعی، منابع انرژی تجدیدپذیر و زیرساختهای در حال توسعه، از موقعیت مناسبی برای تبدیل شدن به یکی از مراکز اصلی تولید فولاد کمکربن در جهان برخوردارند.
در سالهای اخیر مجموعهای از پروژههای جدید در زمینه تولید آهن اسفنجی، چدن و فولاد سبز در کشورهای منطقه معرفی شده است که نشان میدهد گذار به فناوریهای کمکربن در صنعت فولاد منا وارد مرحله اجرایی شده است.
پیامدها برای بازار جهانی سنگآهن
افزایش تقاضا برای گندله میتواند ساختار بازار جهانی سنگآهن را نیز تغییر دهد. از آنجا که تولید این نوع گندله نیازمند سنگآهن با عیار بالا است، انتظار میرود رقابت برای دسترسی به منابع باکیفیت تشدید شده و فاصله قیمتی میان سنگآهنهای پرعیار و کمعیار افزایش یابد. این روند میتواند به سود تولیدکنندگان بزرگ سنگآهن با ذخایر مرغوب تمام شود و سرمایهگذاری در پروژههای فرآوری و پرعیارسازی را در سالهای آینده شتاب بخشد.