فولاد؛ پیونددهنده معدن و صنعت در مسیر توسعه اقتصادی
معدن۲۴: صنعت فولاد بهعنوان یکی از مهمترین صنایع راهبردی کشور، نقشی فراتر از تولید یک محصول صنعتی دارد و با اتصال بخش معدن به صنایع پاییندستی، به یکی از ارکان اصلی تولید، اشتغال و صادرات غیرنفتی تبدیل شده است.
زنجیره فولاد از استخراج سنگآهن آغاز میشود و پس از تولید کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی و شمش، مواد اولیه مورد نیاز صنایع مختلف از جمله ساختمان، خودروسازی، نفت و گاز، پتروشیمی، راهسازی، صنایع ریلی و ماشینسازی را تامین میکند. از همین رو، پایداری این زنجیره تاثیر مستقیمی بر فعالیت بسیاری از بخشهای اقتصادی دارد.
ایران به پشتوانه ذخایر غنی سنگآهن، ظرفیت مناسبی برای توسعه صنعت فولاد در اختیار دارد. کارشناسان معتقدند افزایش سرمایهگذاری در اکتشاف، استخراج و توسعه حلقههای ابتدایی زنجیره، زمینه تامین پایدار مواد اولیه و رشد تولید فولاد را فراهم میکند. همچنین توسعه این صنعت با تبدیل مواد معدنی به محصولات با ارزش افزوده بالاتر، نقش مهمی در کاهش خامفروشی و تکمیل زنجیره ارزش بخش معدن ایفا میکند.
زنجیره فولاد علاوه بر ارزشآفرینی، سهم قابل توجهی در ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم دارد و توسعه واحدهای معدنی و فولادی در بسیاری از مناطق کشور، به رونق اقتصادی و افزایش سرمایهگذاری منطقهای کمک کرده است. این صنعت همچنین طی سالهای اخیر به یکی از بخشهای مهم صادرات غیرنفتی تبدیل شده و ظرفیت قابل توجهی برای ارزآوری ایجاد کرده است.
با این حال، محدودیت در تامین برق و گاز، از مهمترین چالشهای پیش روی صنعت فولاد به شمار میرود. فعالان این حوزه معتقدند تداوم تولید و حفظ جایگاه رقابتی فولاد ایران، نیازمند تامین پایدار انرژی، توسعه زیرساختها و سیاستگذاری منسجم در تمامی حلقههای زنجیره است.
کارشناسان همچنین بر ضرورت توسعه متوازن زنجیره فولاد از معدن و فرآوری تا احیا، ذوب و نورد تاکید دارند و معتقدند تحقق این هدف میتواند ضمن جلوگیری از ایجاد گلوگاههای تولید، زمینه افزایش بهرهوری، رشد صادرات و تقویت جایگاه صنعت فولاد در اقتصاد کشور را فراهم کند.