بن بست سرمایه گذاری خارجی
معدن۲۴: روند نزولی سرمایهگذاری صنعتی و خارجی در سالهای اخیر نشان میدهد افزایش نااطمینانی در فضای کسبوکار، تحریمها، نوسانات ارزی و محدودیتهای تجاری، انگیزه سرمایهگذاری بلندمدت در اقتصاد ایران را کاهش داده است. دادههای مرکز آمار نیز از نوسان شدید سرمایهگذاری خارجی در سالهای اخیر حکایت دارد؛ بهطوری که پس از رشد مقطعی، تشدید تنشهای سیاسی و امنیتی بار دیگر مسیر ورود سرمایه را تحت تاثیر قرار داده است.
مهمترین مانع جذب سرمایه خارجی، محدودیتهای ناشی از تحریمهاست؛ چراکه سرمایهگذار برای ورود به یک بازار، امکان انتقال منابع مالی، واردات تجهیزات، دسترسی به شبکه بانکی و خروج سود و اصل سرمایه را بررسی میکند. تداوم این محدودیتها باعث شده بسیاری از شرکتهای بینالمللی ریسک حضور در ایران را نپذیرند و ظرفیتهای اقتصادی کشور بهطور کامل مورد استفاده قرار نگیرد.
از سوی دیگر، کاهش سرمایهگذاری تنها به معنای افت ورود منابع مالی نیست، بلکه نشانهای از کاهش اعتماد به آینده اقتصاد و افزایش ریسک فعالیتهای تولیدی است. تداوم این روند میتواند به کاهش توسعه صنعتی، محدود شدن ارتقای فناوری، افت بهرهوری و کاهش ظرفیت اشتغالزایی منجر شود.
این در حالی است که ایران از مزیتهایی مانند منابع گسترده انرژی، موقعیت جغرافیایی، بازار مصرف بزرگ، نیروی انسانی متخصص و ظرفیتهای قابلتوجه در حوزههای نفت، گاز، معدن و صنایع برخوردار است. با این وجود، میانگین جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سالهای اخیر حدود یک میلیارد دلار بوده که فاصله زیادی با ظرفیتهای واقعی اقتصاد کشور دارد.
آینده سرمایهگذاری در ایران به میزان کاهش ریسکهای سیاسی و اقتصادی و نحوه تعامل کشور با اقتصاد جهانی وابسته است. پایان تنشها و ایجاد ثبات در روابط بینالمللی میتواند زمینه ورود سرمایه، انتقال فناوری، توسعه صنایع و افزایش اشتغال را فراهم کند؛ در غیر این صورت، ادامه نااطمینانیها روند سرمایهگذاری و رشد صنعتی را بیش از گذشته محدود خواهد کرد.