واکاوی مسیر اکتشاف ذخایر عمیق ایران
معدن۲۴: اکتشافات معدنی در ایران امروزه با موانعی مواجه است که مسیر رسیدن به ذخایر را دشوار کردهاند؛ تعدد نهادهای تصمیمگیر، تداخل مسئولیتها و تعارض میان برخی دستگاههای متولی، در کنار طولانی بودن فرآیند صدور مجوز و تغییر مداوم مقررات، ریسک فعالیت اکتشافی را بالا برده است. بخشی از محدودهها نیز به دلایل مختلف در دسترس فعالیت اکتشافی نیستند و همین مسئله، فضای ورود سرمایهگذاران را محدودتر کرده است.
در طرف دیگر، اقتصاد اکتشاف با مشکل تأمین مالی مواجه است. هزینه بالای حفاری و خدمات فنی، بهویژه در مناطق دورافتاده، در کنار محدودیت سرمایه بلندمدت و ضعف ابزارهای پوشش ریسک، باعث شده سرمایهگذاری در اکتشاف برای بخش خصوصی پرریسک باشد.
علاوه بر مسئله هزینه و مجوز، فاصله با فناوریهای نوین حفاری عمیق و ژئوفیزیک پیشرفته، دسترسی محدود به آزمایشگاهها و مشاوران تخصصی و همچنین فاصله دانشگاه با نیازهای روز صنعت، ضلع فنی این چالش را شکل داده است. در شرایطی که ذخایر سطحی و پرعیار محدودتر شدهاند، ادامه اکتشاف با روشهای سنتی نمیتواند پاسخگوی نیاز آینده معدن باشد.
در مجموع، چالش اکتشاف در ایران به یک حلقه بههمپیوسته تبدیل شده است؛ مجوزهای پیچیده، سرمایه محدود و فناوری ناکافی. عبور از این وضعیت نیز بدون اصلاح حکمرانی، تولید و دسترسی بهتر به دادههای پایه و فراهم کردن زمینه حضور واقعی بخش خصوصی در اکتشاف دشوار خواهد بود.
استیلپرایس؛ چهارمین گام در عمق معدن
در همین راستا، چهارمین کنفرانس بینالمللی اکتشاف استیلپرایس با تمرکز بر موضوع «اکتشاف ذخایر عمیق و فناوریهای نوین حفاری»، ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ برگزار میشود. استیلپرایس طی ۹ سال برگزاری رویدادهای تخصصی، با هدف فرهنگسازی و ایجاد گفتوگو درباره مسائل صنعت معدن و صنایع معدنی، اینبار در چهارمین دوره کنفرانس اکتشاف، تمرکز خود را بر چالشهای اکتشاف ایران، شناسایی ذخایر پنهان، اصلاح ساختار و بهرهگیری از فناوریهای نوین گذاشته است. این دوره با دو محور اصلی اکتشاف ذخایر عمیق و فناوریهای نوین حفاری برگزار خواهد شد.
اکتشاف زیر ذره بین شورای سیاستگذاری کنفرانس
در جلسه شورای سیاستگذاری چهارمین دوره کنفرانس نیز محورهای اصلی بحث اکتشاف ، اولویتها و مسیر محتوایی کنفرانس مشخص و ادامه این مسیر ریلگذاری شد. در این نشست مهدی کرباسیان، اردشیر سعدمحمدی، بهرام شکوری، احد علیخانی، علیرضا غیاثوند، بهنود دامغانی، زهرا نوری و سبحان میرزایی درباره چالشهای موجود در مسیر اکتشاف و راهکارهای تحول در این بخش به بحث و تبادل نظر پرداختند.
اصلاح ساختار و حکمرانی اکتشاف از محورهای اصلی در این جلسه بود؛ از تعیین متولی مشخص و رفع تعارض میان دستگاهها تا شفافسازی فرآیند ثبت و واگذاری محدودههای معدنی و مستند بودن دلایل مخالفت دستگاههای متولی. در همین راستا، بر استفاده بهتر از ظرفیتهای معدنی کشور تأکید شد.
در کنار آن، بر تقویت زیرساخت و تولید دادههای پایه تأکید شد تا زمینه برای حضور مؤثر بخش خصوصی و مشارکت مردمی فراهم شود. همچنین با توجه به محدودیتهای مالی، تجهیزاتی و فنی کشور، ورود شتابزده به حفاریهای عمیق پرریسک دانسته شد و بر حرکت مرحلهای و مبتنی بر توجیه اقتصادی تأکید شد.
از سوی دیگر، استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی و دادههای ماهوارهای در کنار تقویت آموزش، نیروی انسانی و تجهیزات مورد توجه قرار گرفت؛ با این تأکید که فناوری زمانی میتواند اثرگذار باشد که اصلاحات ساختاری و زیرساختی آن را همراهی کند.
در نهایت، بر ضرورت خروجی کنفرانس از بیان صرف چالشها به سمت راهکارهای اجرایی و قابل پیگیری تأکید شد تا این رویداد بتواند به جای تکرار مسائل، به ترسیم مسیر عملی برای آینده اکتشاف کمک کند.
با ما در چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی استیل پرایس همراه باشید.
تهران، ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵
02188994685/ ۰۹۳۶۱۵۸۴۷۸۸