مسیر امارات بسته شد؛ تجارت فولاد ایران به دنبال راههای جایگزین
معدن۲۴: تعلیق تمامی مبادلات تجاری و مالی میان امارات متحده عربی و ایران میتواند به عامل جدیدی برای افزایش اختلال در تجارت فولاد خاورمیانه تبدیل شود؛ بازاری که پیش از این نیز تحت تأثیر تحریمها، تنشهای منطقهای، محدودیتهای کشتیرانی و افزایش هزینه حملونقل قرار داشته است.
امارات اعلام کرد تجارت با ایران را متوقف میکند. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که ابوظبی، تهران را به شلیک دو موشک بالستیک به خاک این کشور متهم کرد؛ ادعایی که ایران آن را رد کرده است.
این تحول در شرایطی رخ میدهد که طی ماههای گذشته بخشی از مبادلات میان بنادر ایران و امارات از سر گرفته شده بود و اکنون توقف تجارت میتواند یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی ایران با بازارهای منطقه و جهان را با محدودیت بیشتری مواجه کند.
صادرات غیرنفتی یکی از منابع مهم درآمد ایران محسوب میشود و امارات طی سالهای گذشته نقش قابل توجهی در تسهیل بخشی از تجارت خارجی کشور ایفا کرده است.
براساس آمار گمرک ایران، صادرات غیرنفتی ایران در فاصله ۲۱ مارس تا ۱۶ اوت، نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۴ درصد کاهش یافت.
در این دوره، صادرات غیرنفتی ایران به حدود ۱۵ میلیارد دلار و واردات به حدود ۱۷ میلیارد دلار رسید و در نتیجه، کسری تجاری نزدیک به ۲ میلیارد دلار ثبت شد.
در چنین شرایطی، عمان میتواند بخشی از نقش امارات را بهعنوان مسیر جایگزین تجارت ایران بر عهده بگیرد؛ اما استفاده از مسیرهای جایگزین، هزینه و زمان تجارت را افزایش خواهد داد.
به گفته فعالان بازار، حمل زمینی مواد از مسیر عمان یا عربستان میتواند حدود ۲۰ تا ۳۰ دلار به ازای هر تن به هزینهها اضافه کند و زمان دریافت برخی محمولهها نیز ممکن است به دو تا سه ماه برسد.
فعالان بازار فولاد معتقدند تصمیم جدید امارات میتواند بر صادرات محصولات فولادی ایران، بهویژه شمش، اثرگذار باشد؛ هرچند شدت این تأثیر ممکن است در مقایسه با محدودیتهای موجود در حملونقل دریایی کمتر باشد.
بهادر احرامیان، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اعلام کرده است که تجارت شمش در کوتاهمدت با اختلال روبهرو خواهد شد و صادرات این محصول نیز از پیامدهای شرایط جدید مصون نمیماند.
با این حال، بازار معتقد است تجربه چندین سال فعالیت ایران تحت تحریم و همچنین روابط تجاری گسترده با چین و دیگر بازارها میتواند به ایجاد مسیرهای جایگزین کمک کند.
بر اساس ارزیابی یکی از معاملهگران روس، همچنان ماهانه حدود دو تا سه کشتی، عمدتاً با ارتباط تجاری چین، از بنادر ایران بارگیری میکنند.
توقف تجارت میان ایران و امارات تنها چالش جدید بازار نیست. تنشها در تنگه هرمز، مشکلات کشتیرانی در دریای سرخ و محدودیتهای حملونقل در دریای سیاه، هزینه تجارت فولاد و مواد اولیه را در منطقه بهشدت افزایش داده است.
انتظار طولانی کشتیها در بنادر، نوسان شدید کرایه حمل و تأخیر در تحویل محمولهها، شرایط فعالیت برای صادرکنندگان و واردکنندگان فولاد را دشوارتر کرده است.
این وضعیت حتی بر تجارت قراضه امارات نیز تأثیر گذاشته و برخی عرضهکنندگان ناچار شدهاند بخش بیشتری از محصولات خود را در بازار داخلی عرضه کنند.
فستمارکتس قیمت قراضه HMS 1&2 (80:20) تحویل امارات را در سطح ۹۷۵.۸۹ درهم، معادل ۲۷۸.۷ دلار به ازای هر تن ارزیابی کرده است. در همین حال، پیشنهاد فروش قراضه امارات برای تحویل به بندر قاسم پاکستان حدود ۴۲۵ دلار بهصورت CFR گزارش شده است.
افزایش کرایه حمل نیز چشمگیر بوده است؛ بهطوریکه هزینه حمل یک کانتینر ۲۰ فوت از امارات به پاکستان که پیش از بحران حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ دلار بود، اکنون به حدود ۳۲۰۰ دلار رسیده است.
در مجموع، توقف مبادلات تجاری و مالی میان ایران و امارات در شرایطی رخ میدهد که تجارت فولاد خاورمیانه پیش از این نیز با محدودیتهای گسترده کشتیرانی، افزایش شدید هزینه حمل، تأخیر در تحویل و کاهش ظرفیت صادراتی ایران روبهرو بوده است.
تصمیم جدید امارات میتواند یک گره دیگر به زنجیره پیچیده تجارت فولاد منطقه اضافه کند؛ گرهی که پیامدهای آن احتمالاً تنها به ایران محدود نخواهد بود و بازار مواد اولیه، قراضه، فولاد و حملونقل دریایی در منطقه را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
با ما در چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی استیل پرایس همراه باشید.
تهران، ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵
02188994685/ ۰۹۳۶۱۵۸۴۷۸۸