آفریقا در مرکز راهبرد جدید آمریکا برای تأمین مواد معدنی حیاتی
معدن۲۴: بانک صادرات و واردات آمریکا (EXIM) قصد دارد همکاری خود با کشورهای معدنی آفریقا را گسترش دهد و از این قاره بهعنوان یکی از پایههای اصلی راهبرد واشنگتن برای تقویت امنیت زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی استفاده کند.
جان یووانوویچ، رئیس و مدیرعامل EXIM، در نشست «آینده دیپلماسی معدنی آمریکا و آفریقا» اعلام کرد این بانک بهدنبال آن است که شرکتها، فناوریها و تجهیزات آمریکایی به گزینهای رقابتی برای دولتها و توسعهدهندگان پروژههای معدنی، زیرساختی و انرژی در آفریقا تبدیل شوند.
این رویکرد همزمان با افزایش رقابت جهانی برای دسترسی به ذخایر مواد معدنی حیاتی دنبال میشود. به گفته یووانوویچ، کشورهای آفریقایی دارای منابع معدنی اکنون بیش از گذشته به ارزش راهبردی ذخایر خود واقف هستند؛ موضوعی که در شرایط تشدید رقابت بر سر زنجیرههای تأمین جهانی، قدرت چانهزنی این کشورها را افزایش داده است.
دولت آمریکا نیز در تلاش است روابط تجاری خود با بخش معدن آفریقا را تعمیق کند و وابستگی به زنجیرههای تأمینی را که بخش قابل توجهی از آنها تحت نفوذ چین قرار دارند، کاهش دهد. در همین راستا، EXIM بر تأمین مالی صادرات تجهیزات و فناوری آمریکایی و حمایت از توسعه پروژههایی تمرکز کرده که میتوانند به تنوعبخشی منابع تأمین مواد معدنی حیاتی آمریکا کمک کنند.
یکی از محورهای اصلی این راهبرد، طرح «Project Vault» است؛ ابتکاری برای ایجاد ذخیره راهبردی مواد معدنی حیاتی در آمریکا که در ماه فوریه معرفی شد. این برنامه در قالب مشارکت عمومی و خصوصی طراحی شده و هدف آن ذخیره مواد معدنی راهبردی در تأسیسات امن داخل آمریکا، حمایت از صنایع داخلی و افزایش تابآوری زنجیره تأمین در برابر اختلالات احتمالی است.
در کنار مسئله امنیت عرضه، کمبود منابع مالی همچنان یکی از موانع اصلی توسعه پروژههای معدنی و زیرساختی در آفریقا محسوب میشود. رئیس EXIM بهطور مشخص به شکاف موجود در تأمین سرمایه سهامی اشاره کرد و گفت افزایش ظرفیت سرمایهگذاری سهامی شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا (DFC) میتواند بخشی از این کمبود را جبران کند.
هدف واشنگتن در این چارچوب صرفاً دسترسی به مواد معدنی نیست، بلکه توسعه همزمان زیرساخت، انرژی و ظرفیتهای لازم برای شکلگیری زنجیرههای تأمین پایدار نیز در دستور کار قرار دارد. EXIM اعلام کرده است که حمایت از صادرات آمریکا، توسعه زیرساختهای آفریقا و تقویت امنیت زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی، سه محور اصلی فعالیت این بانک در این حوزه خواهند بود.
در مجموع، افزایش حضور نهادهای مالی آمریکا در بخش معدن آفریقا نشان میدهد رقابت بر سر مواد معدنی حیاتی از مرحله صرفاً دسترسی به ذخایر عبور کرده و به رقابتی بر سر تأمین مالی، زیرساخت، فناوری و شکلدهی زنجیرههای تأمین بلندمدت تبدیل شده است.