معدنی که باطلههای خود را به مخزن کربن تبدیل میکند
معدن۲۴: پروژه نیکل کراوفورد در انتاریوی کانادا با بهرهگیری از فناوری کربناسیون باطلهها، رویکردی متفاوت برای کاهش انتشار کربن در صنعت معدن دنبال میکند؛ طرحی که بر اساس برآوردهای انجامشده، ظرفیت ذخیرهسازی دائمی حدود ۱.۵ میلیون تن دیاکسیدکربن (CO₂) در سال را در زمان اوج تولید خواهد داشت.
این پروژه متعلق به شرکت کانادا نیکل است و پس از دریافت مجوز زیستمحیطی و تأییدیه توسعه، وارد مرحله مهمی در مسیر ساخت و بهرهبرداری شده است. پروژه کراوفورد در شمال Timmins در استان انتاریو قرار دارد و یک معدن روباز نیکل ـ کبالت به همراه کارخانه فرآوری در محل را شامل میشود. بر اساس ارزیابی رسمی دولت کانادا، عمر عملیاتی پروژه حدود ۴۱ سال خواهد بود.
وجه تمایز اصلی کراوفورد، استفاده از باطلههای فرآوری بهعنوان بستری برای تثبیت دائمی کربن است. کانادا نیکل فناوری موسوم به «کربناسیون درونفرآیندی باطلهها» را توسعه داده است که در آن CO₂ پیش از انتقال باطله به محل انباشت، در جریان فرآوری به آن تزریق میشود. این گاز با کانیهای موجود در سنگ و باطله واکنش داده و به شکل کربنات معدنی پایدار درمیآید.
زمان انجام این فرآیند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تزریق CO₂ باید در جریان فرآوری و پیش از رسوب نهایی باطله انجام شود. بر اساس اسناد پروژه، باطلهها و سنگهای باطله کراوفورد بهطور طبیعی نیز قابلیت جذب و تثبیت CO₂ را دارند و فناوری IPT با فعالسازی و تقویت این ظرفیت طبیعی، امکان ذخیره مقادیر بسیار بیشتری از کربن را فراهم میکند.
آزمایشهای انجامشده توسط شرکت نشان دادهاند که ظرفیت بالقوه این فناوری در زمان اوج تولید پروژه به حدود ۱.۵ میلیون تن CO₂ در سال میرسد. در نتیجه، ذخیره کربن میتواند در مقیاس عملیاتی از انتشار مستقیم پروژه فراتر رفته و زمینه دستیابی به یک عملیات با انتشار خالص منفی را فراهم کند؛ البته تحقق این هدف به اجرای کامل فناوری و برنامههای کاهش انتشار پروژه وابسته است.
پروژه کراوفورد در کنار کربناسیون باطلهها، مجموعهای از اقدامات دیگر برای کاهش ردپای کربنی را نیز دنبال میکند. از جمله این اقدامات میتوان به استفاده از برق کمکربن، بهبود بهرهوری انرژی، بازیافت آب و مدیریت پسماند اشاره کرد. بر اساس اسناد ارزیابی زیستمحیطی، ترکیب این اقدامات با ذخیرهسازی کربن در باطلهها بخش اصلی راهبرد کاهش انتشار پروژه را تشکیل میدهد.
اهمیت این طرح تنها به خود معدن محدود نمیشود. کانادا نیکل معتقد است ظرفیت ذخیرهسازی کربن کراوفورد میتواند در آینده بخشی از زیرساخت یک «هاب کربنی» در منطقه Timmins ـ Cochrane باشد و امکان ذخیره CO₂ حاصل از فعالیتهای صنعتی دیگر را نیز فراهم کند. این ایده، باطلههای معدنی را از یک محصول جانبی صرف به بخشی از زیرساخت مدیریت کربن تبدیل میکند.
از منظر صنعت معدن، اهمیت کراوفورد در همین تغییر رویکرد نهفته است؛ بهجای آنکه کاهش انتشار تنها از مسیر کاهش مصرف سوخت، برقیسازی تجهیزات یا استفاده از انرژی پاک دنبال شود، خود فرآیند فرآوری و مدیریت باطله نیز به ابزاری برای حذف و تثبیت کربن تبدیل میشود.
در صورت تحقق ظرفیت پیشبینیشده، کراوفورد میتواند نمونهای از نسل جدید معادن نیکل باشد که در آن تولید یک ماده معدنی حیاتی برای صنایع فولاد و باتری با راهکارهای فعال ذخیرهسازی کربن همراه شده است. با این حال، میزان تحقق این ظرفیت و عملکرد واقعی فناوری در مقیاس تجاری، به اجرای عملیاتی پروژه و عملکرد آن در زمان بهرهبرداری وابسته خواهد بود.