فشار انرژی بر تولید سیمان شدت گرفت
معدن۲۴: صنعت سیمان در پنج‌ماهه نخست امسال با تشدید محدودیت‌های انرژی و افت تولید کلینکر مواجه شده است؛ شرایطی که علاوه بر افزایش هزینه تولید، ذخایر کلینکر واحدها را نیز تحت فشار قرار داده و نگرانی‌ها درباره تامین نیاز بازار در ماه‌های سرد سال را افزایش داده است. برآورد فعالان این صنعت نشان می‌دهد در صورت ادامه وضعیت فعلی، تا پایان سال حدود ۵ میلیون تن از تولید کلینکر از دست خواهد رفت.
آمارهای تولید نشان می‌دهد تولید کلینکر در پنج‌ماهه امسال حدود ۵.۳ میلیون تن کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است. در مقابل، تولید سیمان از ۸/۲۵ میلیون تن به ۵/۲۷ میلیون تن رسیده و تحویل سیمان به بازار داخلی نیز با افزایش ۶ درصدی به ۸/۲۴ میلیون تن رسیده است. این اختلاف میان تولید کلینکر و سیمان نشان می‌دهد بخشی از نیاز بازار از محل ذخایر قبلی تامین شده و ادامه این روند، بازسازی ذخایر کلینکر را به یک ضرورت تبدیل کرده است.
در بخش صادرات نیز کاهش شدید صادرات کلینکر فشار مضاعفی بر صنعت وارد کرده است. صادرات این محصول در پنج‌ماهه نخست امسال با افت حدود ۷۳ درصدی، از نزدیک ۳ میلیون تن در سال گذشته به حدود ۹۰۰ هزار تن رسیده است. ناامنی در مسیرهای جنوبی و کاهش مجوزهای وارداتی عراق از عوامل موثر بر این افت عنوان شده‌اند. در مقابل، صادرات سیمان از مرزهای شمالی و شرقی حدود ۱۹ درصد رشد داشته و بازارهایی مانند افغانستان و روسیه عملکرد بهتری برای صادرکنندگان ایرانی داشته‌اند.
همزمان، محدودیت انرژی نسبت به سال گذشته تشدید شده است. میزان برق در دسترس صنعت در زمان اوج مصرف از حدود ۶۵۰ مگاوات در سال گذشته به حدود ۴۰۰ مگاوات رسیده و در مقاطعی از تیر و مرداد محدودیت‌ها به شکل ۲۴ ساعته اعمال شده است. در بخش گاز نیز نیاز روزانه صنعت حدود ۲۸ میلیون مترمکعب است، اما در برخی مقاطع میزان گاز تحویلی به کمتر از ۵ میلیون مترمکعب رسیده و حتی تا حدود ۵.۳ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
افزایش قیمت انرژی نیز همزمان با محدودیت عرضه، هزینه‌های تولید را بالا برده است. قیمت گاز نسبت به شهریور سال گذشته بیش از سه برابر شده و از حدود هزار و ۳۰۰ تومان به حدود ۴ هزار و ۴۰۰ تومان رسیده است. از سوی دیگر، استفاده از سوخت جایگزین از ابتدای سال باعث شده ذخایر مازوت در سطح مورد نیاز تکمیل نشود و هزینه حمل سوخت نیز به هزینه‌های تولید اضافه شود. همچنین گازوئیل مورد استفاده برای تولید برق نیروگاه‌ها با نرخ آزاد حدود ۸۰ هزار تومان به ازای هر لیتر محاسبه می‌شود که در کنار هزینه استهلاک تجهیزات، تولید برق اختصاصی را برای واحدهای سیمانی پرهزینه کرده است.
مجموع این شرایط، صنعت سیمان را در برابر افزایش همزمان هزینه برق، گاز، سوخت و حمل‌ونقل قرار داده؛ در حالی که امکان افزایش متناسب قیمت فروش نیز محدود است. در چنین شرایطی، ادامه فشار هزینه‌ای می‌تواند توان مالی واحدهای سیمانی برای تداوم فعالیت و سرمایه‌گذاری را کاهش دهد. از این رو، بازسازی ذخایر کلینکر پیش از ورود به فصل سرد و تعیین تکلیف تامین برق و گاز، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های صنعت سیمان تبدیل شده است.