تولید معدن پشت سد گازوئیل
معدن۲۴: گازوئیل در معادن دیگر فقط یک نهاده مصرفی نیست؛ حالا تامین آن به یکی از متغیرهای تعیین‌کننده برای ادامه تولید تبدیل شده است. محدودیت سهمیه، تاخیر در تخصیص، افزایش قیمت سوخت و فرسودگی ماشین‌آلات دیزلی، هزینه فعالیت معدنی را بالا برده و در برخی واحدها به کاهش ساعات کار و افت ظرفیت عملیاتی منجر شده است.
اهمیت این موضوع در معادنی که وابستگی بیشتری به تجهیزات دیزلی دارند، بیشتر است. برآوردها نشان می‌دهد در معادن سنگ، مصرف گازوئیل به‌طور متوسط بین ۱۱ تا ۱۴ لیتر برای تولید هر تن سنگ است و فرسودگی ماشین‌آلات نیز می‌تواند این میزان را افزایش دهد. در معادن زغال‌سنگ، کاهش سهمیه علاوه بر تولید، نگرانی‌های ایمنی هم ایجاد کرده؛ چراکه فعالیت شبانه‌روزی سیستم‌های تهویه به تامین پایدار سوخت وابسته است. کاهش حدود ۴۰ درصدی سهمیه گازوئیل معادن زغال‌سنگ از ابتدای تیرماه، یکی از هشدارهای جدی در این زمینه بوده است.
در همین شرایط، راهکار ذخیره‌سازی سوخت مطرح شده است. برنامه‌ریزی برای ذخیره ۷۵۰ میلیون لیتر گازوئیل در ماه‌های شهریور، مهر و آبان با هدف پوشش بخشی از نیاز صنایع و معادن در ماه‌های سرد سال، از سوی وزارت صمت اعلام شده است. در طرف دیگر، برخی معدن‌کاران برای کاهش ریسک کمبود سوخت به ایجاد یا اجاره مخزن روی آورده‌اند؛ اما وقتی میزان سهمیه و زمان تخصیص آن مشخص نباشد، حتی هزینه‌ای که برای ذخیره‌سازی انجام می‌شود هم تضمینی برای تداوم تولید نیست.
مساله فقط کمبود یا قیمت سوخت نیست. افزایش قیمت گازوئیل، که برای برخی مصارف رقم‌هایی در حدود ۳۲ هزار تومان و بیشتر مطرح شده، در کنار هزینه تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات فرسوده، فشار بیشتری به بهای تمام‌شده تولید وارد می‌کند. از سوی دیگر، استفاده از سوخت بی‌کیفیت نیز می‌تواند استهلاک تجهیزات را افزایش دهد و هزینه‌های عملیاتی را بالاتر ببرد.
حالا مطالبه اصلی معدن‌کاران، بیش از تامین مقطعی سوخت، به قابل پیش‌بینی بودن آن برمی‌گردد؛ اینکه سهمیه هر واحد، زمان تخصیص، قیمت سوخت و نحوه محاسبه ذخایر موجود در مخازن به‌صورت شفاف مشخص باشد. در غیر این صورت، محدودیت گازوئیل می‌تواند از یک مشکل تامین، به عاملی برای کاهش ساعات فعالیت، افت ظرفیت تولید و در نهایت افزایش ریسک توقف در معادن تبدیل شود.