صادرات سنگ ایران و حصار محدودیتهای تجاری
معدن۲۴،: تحریمها و محدودیتهای بانکی مسیر صادرات سنگ ایران را با تغییراتی جدی مواجه کرده و باعث شده بخشی از تجارت این محصول از مسیرهای غیرمستقیم انجام شود. اگرچه چین ترکیه و امارات در آمارهای رسمی از جمله مقاصد صادرات سنگ ایران هستند اما این کشورها لزوما مقصد نهایی محصول به شمار نمیروند و بخشی از سنگ صادراتی پس از تغییر اسناد و مسیر تجاری راهی بازارهای دیگر میشود.
به همین دلیل آمار مقصد مستقیم صادرات نمیتواند تصویر کاملی از بازار واقعی سنگ ایران ارائه دهد. سنگ ایرانی در بازارهایی از جمله اروپا آمریکا آسیای میانه شرق آسیا و کشورهای حوزه خلیجفارس نیز حضور دارد اما محدودیتهای تحریمی باعث شده بخشی از این صادرات بهصورت مستقیم و با نام ایران ثبت نشود.
در صورت کاهش محدودیتهای تحریمی امکان ارتباط مستقیمتر با بازارهای جهانی فراهم خواهد شد؛ موضوعی که میتواند هزینههای صادرات و قیمت تمامشده محصول را کاهش دهد و زمینه عرضه سنگ ایران با نام و برند ایرانی را در بازارهای بینالمللی تقویت کند. در کنار این موضوع توسعه فناوری افزایش بهرهوری و کاهش هزینه تولید نیز از الزامات تقویت جایگاه صنعت سنگ ایران در بازار جهانی محسوب میشود.
از سوی دیگر کاهش ردپای کربن به یکی از الزامات جدید رقابت در بازارهای بینالمللی تبدیل شده است. آموزش در زمینه رد کربن و شناسنامه زیستمحیطی محصول EPD از جمله اقداماتی است که میتواند صنعت سنگ ایران را به استانداردهای جدید بازارهای جهانی نزدیکتر کند. این موضوع در کنار ارتقای کیفیت و کاهش قیمت تمامشده برای رقابت سنگ طبیعی با محصولاتی مانند کاشی و سرامیک اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ارزش تجارت جهانی سنگ حدود ۴۲ تا ۴۵ میلیارد دلار برآورد میشود در حالی که سهم ایران از این بازار بسیار محدود است. برآوردهای مطرحشده نشان میدهد صنعت سنگ ایران ظرفیت دستیابی به حداقل ۵ میلیارد دلار صادرات و ارزآوری را دارد. این در حالی است که گردش مالی بازار جهانی کاشی و سرامیک حدود ۲۰۰ تا ۲۲۵ میلیارد دلار اعلام شده است. بر این اساس افزایش سهم ایران از بازار جهانی سنگ نیازمند حرکت همزمان در مسیر کیفیت بالاتر کربن کمتر کاهش هزینه تولید و حضور مستقیمتر در بازارهای بینالمللی است.