تحریم خودروسازی ایران، تقاضای فولاد تخت را در معرض ابهام قرار داد
معدن۲۴: گسترش محدودیت‌های تحریمی آمریکا علیه صنعت خودروسازی ایران، علاوه بر افزایش ریسک تأمین قطعات و تجهیزات، می‌تواند بر روند مصرف محصولات فولادی تخت در یکی از مهم‌ترین صنایع پایین‌دستی فولاد کشور اثرگذار باشد.
در تازه‌ترین دور تحریم‌ها، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) محدودیت‌هایی را علیه بخش خودروسازی ایران اعمال کرده است. در این فهرست، شرکت‌هایی از جمله ایران‌خودرو، سایپا، ایران‌خودرو دیزل، پارس‌خودرو و زامیاد قرار گرفته‌اند. همچنین شماری از شرکت‌های تأمین‌کننده قطعات خودرو در کشورهای مختلف نیز هدف این محدودیت‌ها قرار گرفته‌اند.
اهمیت این تحولات برای بازار فولاد از آنجا ناشی می‌شود که صنعت خودرو یکی از مصرف‌کنندگان اصلی محصولات فولادی تخت با ارزش افزوده بالاتر، از جمله ورق گرم (HRC)، ورق سرد (CRC)، ورق گالوانیزه و انواع ورق‌های پوشش‌دار محسوب می‌شود.
بر این اساس، هرگونه اختلال در تولید خودرو یا تأمین قطعات وارداتی می‌تواند به کاهش یا تأخیر در تقاضای خودروسازان برای ورق‌های فولادی منجر شود. البته بخشی از این کاهش تقاضا در صورت انتقال ظرفیت به سایر صنایع داخلی، ممکن است از سوی دیگر بخش‌های صنعتی جبران شود.
بر اساس اعلام وزارت خزانه‌داری آمریکا، ایران‌خودرو و سایپا در مجموع بیش از ۹۰ درصد بازار داخلی خودرو ایران را در اختیار دارند و سالانه نزدیک به ۱.۵ میلیون دستگاه خودرو تولید می‌کنند. بنابراین، هرگونه اختلال پایدار در زنجیره تأمین این دو مجموعه می‌تواند بازتابی فراتر از صنعت خودرو داشته و به زنجیره فولاد نیز منتقل شود.
با این حال، فعالان بازار معتقدند اثر فوری تحریم‌های جدید بر سطح تولید خودرو و در نتیجه مصرف فولاد، هنوز مشخص نیست. صنعت خودروی ایران طی سال‌های گذشته نیز تحت محدودیت‌های تحریمی فعالیت کرده و با اتکا به داخلی‌سازی، تأمین‌کنندگان جایگزین و مسیرهای غیرمستقیم خرید، بخشی از فشارهای خارجی را مدیریت کرده است.
انتظار می‌رود در کوتاه‌مدت، فشار اصلی بر بخش تأمین و لجستیک وارد شود و نه لزوماً کاهش فوری تولید. معاملات مالی و صادرات می‌تواند بیش از سایر بخش‌ها تحت تأثیر قرار گیرد.
در همین حال، تشدید تحریم شرکت‌ها و تأمین‌کنندگان می‌تواند احتیاط بانک‌ها، معامله‌گران و خریداران خارجی در تعامل با شرکت‌های ایرانی را افزایش دهد. دشوارتر شدن دسترسی به تجهیزات، قطعات یدکی و مواد تخصصی نیز می‌تواند در میان‌مدت هزینه و ریسک تولید را افزایش دهد.
در مجموع، اگرچه هنوز نمی‌توان از کاهش قطعی مصرف فولاد در صنعت خودرو سخن گفت، اما افزایش محدودیت‌های تجاری و مالی، ریسک کاهش یا بی‌ثباتی تقاضای فولاد تخت در بخش خودروسازی ایران را افزایش داده است؛ موضوعی که در صورت تداوم محدودیت‌ها می‌تواند بر توازن عرضه و تقاضای ورق در بازار داخلی نیز اثرگذار باشد.