گاز گران؛ همنشین تازه چالشهای فولاد
معدن ۲۴:افزایش نرخ گاز، فشار تازهای بر صنعت فولاد وارد کرده است؛ صنعتی که همزمان با محدودیتهای انرژی، افزایش هزینههای حملونقل و تشدید ریسکهای صادراتی مواجه است. در این شرایط، رشد نرخ گاز تنها یک افزایش هزینه نیست و میتواند مستقیماً بر قیمت تمامشده، حاشیه سود و توان رقابت فولاد ایران اثر بگذارد.
نرخ گاز مصرفی صنعت فولاد از حدود ۱۰ هزار و ۷۷۴ تومان در فروردین به ۱۵ هزار و ۹۴۲ تومان در مرداد رسیده؛ یعنی حدود ۴۸ درصد افزایش در چهار ماه. این نرخ نسبت به مرداد سال گذشته نیز حدود ۱۷۶ درصد رشد کرده است. از آنجا که گاز یکی از نهادههای اصلی واحدهای احیای مستقیم است، افزایش نرخ آن هزینه تولید آهن اسفنجی و در ادامه محصولات فولادی را بالا میبرد.
این افزایش در شرایطی رخ داده که محدودیتهای انرژی طی سالهای اخیر بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید را از مدار خارج کرده است. برآوردها نشان میدهد ارزش تولید از دسترفته فولاد در چهار تا پنج سال گذشته به حدود ۱۸ میلیارد دلار رسیده است؛ بنابراین صنعت هم با افزایش هزینه انرژی و هم با مشکل تأمین پایدار آن مواجه است.
همزمان، افزایش ریسک حملونقل بینالمللی نیز هزینه صادرات را بالا برده است. هزینه بیمه کشتیها از حدود ۰.۲۵ درصد ارزش کشتی به ۷.۵ تا ۱۰ درصد رسیده و به یکی از عوامل اثرگذار بر هزینه نهایی صادرات تبدیل شده است. در چنین فضایی، فشار هزینهای صنعت فولاد از مرحله تولید تا عرضه محصول در بازار امتداد پیدا کرده است. افزایش بهای انرژی از یک سو و رشد هزینه و ریسک حملونقل از سوی دیگر، حاشیه مانور فولادسازان را محدودتر کرده است.
مجموع این فشارها نشان میدهد حفظ جایگاه فولاد ایران در بازارهای داخلی و صادراتی، بیش از گذشته به مدیریت هزینهها و افزایش بهرهوری وابسته است. تأمین پایدار انرژی، بهینهسازی مصرف و حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر میتواند بخشی از فشارهای موجود را کاهش دهد و به حفظ توان رقابتی و ارزآوری زنجیره فولاد کمک کند.
