آتش جنگ خلیجفارس بازار آلومینیوم را داغ کرد
معدن۲۴: تنشهای نظامی اخیر در منطقه خلیجفارس و حملات انجامشده، نهتنها بازار انرژی جهانی را ملتهب کرده بلکه بهای فلزات اساسی، بهویژه آلومینیوم را نیز با نوسان جدی روبهرو کرده است. وابستگی شدید تولید آلومینیوم به انرژی و اختلال در صنایع بزرگ منطقه، از مهمترین دلایل این افزایش قیمت و آشفتگی عرضه عنوان میشود.در ایران نیز زنجیره تولید آلومینیوم تحتتأثیر این تحولات جنگی قرار گرفته است. با توجه به اتکای جدی تولید داخلی به مواد اولیه وارداتی همچون بوکسیت و آلومینا، وقفه در تجارت دریایی روند تأمین این مواد را با چالش مواجه کرده است. با این حال واحدهای تولیدی با تکیه بر دپوی چندماهه مواد اولیه همچنان در حال فعالیت هستند و انتظار میرود با بازگشت آرامش به منطقه، روند تولید به حالت عادی بازگردد.
آسیب صنایع منطقه و اثر آن بر بازار جهانیحملههای انجامشده باعث توقف یا کاهش تولید چند تولیدکننده بزرگ آلومینیوم در خلیجفارس شده است. شرکت اماراتگلوبال آلومینیوم اعلام کرده که بهدلیل خسارتهای ناشی از حملات، تا یک سال قادر به تولید نخواهد بود. صنایع آلومینیوم بحرین و قطر نیز با وقفه تولیدی روبهرو شدهاند. با توجه به سهم حدود ۹درصدی این کشورها از تولید جهانی شمش آلومینیوم، این اختلالها تأثیر مستقیم بر بازار جهانی گذاشته و رشد قیمتها را رقم زده است.
تداوم تولید با ذخایر محدوددر ایران، تولید آلومینیوم بهدلیل وابستگی به انرژی و مواد اولیه وارداتی، در معرض فشارهای ناشی از تنشهای اخیر قرار دارد. اگرچه فعالیت واحدهای بالادستی بدون وقفه ادامه دارد، اما واردات مواد اولیه با دشواری همراه شده است. تولیدکنندگان اکنون با استفاده از ذخایر موجود به فعالیت ادامه میدهند و تداوم این وضعیت وابسته به تأمین انرژی در ماههای پیشرو بهویژه تابستان است.
رکود مصرف و سایه سنگین بلاتکلیفیبازار مصرف آلومینیوم نیز تحتتأثیر جنگ و فضای نامطمئن پس از آن وارد رکود شده است. کاهش قابلتوجه تقاضا باعث شده بخش زیادی از محصولات تولیدی در انبارها باقی بمانند. حتی برخی خریداران با وجود پرداخت وجه، فعلاً از دریافت محصولات خودداری میکنند که این موضوع نشاندهنده نبود چشمانداز روشن برای آینده مصرف است.در عین حال شمش آلومینیوم عرضهشده در بورس کالا همچنان با تقاضا مواجه است و عمده آن به فروش میرسد، هرچند بخشی از معاملات در قالب مچینگ انجام میشود. رکود موجود مانع شکلگیری خریدهای هیجانی شده و بازار بیش از هر چیز در انتظار ثبات شرایط است.
صعود قیمتها و کاهش رقابتپذیریرشد قیمت انرژی و اختلال در عرضه جهانی، بهای آلومینیوم را در سطح بینالمللی افزایش داده است. در داخل نیز قیمت شمش تحتتأثیر دو عامل یعنی نرخ جهانی و قیمت دلار رشد کرده که این موضوع توان رقابتی صنایع پاییندست را کاهش داده است.
صادرات؛ توان بالا، موانع ساختاریبا وجود ظرفیت بالای تولید محصولات آلومینیومی در کشور، صادرات این بخش به دلایل مختلف سهم قابلتوجهی در بازارهای جهانی ندارد. نوسانات قیمت دلار، قیمت بالای شمش داخلی نسبت به بازارهای خارجی، و سیاستهای ارزی سالهای گذشته—از جمله الزام صادرکنندگان به بازگشت ارز با نرخهای دستوری—مهمترین موانع توسعه صادرات عنوان میشود. با این حال اصلاحات ارزی اخیر و کاهش شکاف میان ارز آزاد و رسمی، میتواند زمینه رشد صادرات را فراهم کند؛ مشروط بر آنکه تنشهای منطقهای فروکش کند.در نهایت جنگ خلیجفارس زنجیره تأمین و بازار آلومینیوم جهان را در وضعیت جدیدی قرار داده است؛ وضعیتی که از یکسو قیمتها را افزایش داده و از سوی دیگر بر تولید، مصرف و صادرات ایران سایه افکنده است. استمرار تولید داخلی وابسته به مدیریت انرژی و تأمین پایدار مواد اولیه است و بازگشت آرامش سیاسی، میتواند شرط اصلی احیای بازار و تقویت صنایع پاییندست آلومینیوم در کشور باشد.