ایراد ماهیت ساختاری گاز به صنعت
معدن۲۴: در پی اختلالات اخیر در بخش انرژی کشور، تأمین پایدار گاز با مشکلات جدی روبهرو شده و این مسئله به گفته فعالان صنعتی، از یک مشکل دورهای فراتر رفته و ماهیت ساختاری پیدا کرده است. آثار این ناپایداری اکنون در بخشهای مختلف تولید، بهویژه در زنجیره معدن و صنایع معدنی، قابل مشاهده است.
گرچه واحدهای استخراج به دلیل اتکا به برق و سوختهای جایگزین، وابستگی محدودی به گاز طبیعی دارند و همین امر باعث شده در برابر نوسانات گاز مقاومت بیشتری نشان دهند اما در مقابل، مراحل بعدی زنجیره تولید از جمله فرآوری، احیا و تولید محصولات میانی بهشدت وابسته به جریان پایدار گاز هستند. صنایع فولادی برای حفظ ظرفیت تولید خود به انرژی پیوسته نیاز دارند و هرگونه توقف در تأمین گاز، به سرعت موجب کاهش تولید و افزایش هزینههای عملیاتی در این بخشها میشود. ناترازی گاز نه تنها واحدهای انرژیبر و حلقه میانی را مختل می کند بلکه اثرات آن به صنایع پاییندستی نیز سرایت می کند و کمبود مواد اولیه، افزایش هزینه، کاهش ظرفیت تولید و در برخی موارد توقف خطوط صنعتی را به همراه دارد.
مسئله اصلی، تنها کمبود گاز نیست، بلکه پیوند این ناترازی با سایر گلوگاههای تولید است که باعث شده تا واحدهای تولیدی به دلیل ناتوانی در پیشبینی دقیق تأمین انرژی و مواد اولیه با احتیاط بیشتری برنامهریزی کنند.فعالان اقتصادی معتقدند که در این شرایط، بنگاههای تولیدی ناچار شدهاند از توسعه به بقا و تاب آوری تغییر مسیر دهند. پیامدهای این بحران در نهایت به معادن نیز بازمیگردد؛ چرا که کاهش تولید در صنایع فرآوری، به معنای افت تقاضا برای مواد اولیه است. این زنجیره معیوب، با سرایت اثرات رکود از حلقههای نهایی به بخش استخراج، عملاً پایداری کل زنجیره ارزش معدنی کشور را با تهدید جدی مواجه کرده است. کارشناسان هشدار میدهند که تداوم این نااطمینانی در تأمین پایدار انرژی، انگیزههای سرمایهگذاری در بخش معدن را به شدت کاهش داده است. در صورتی که رویکرد فعلی مدیریت انرژی به یک راهبرد ساختاری و جامع تغییر نکند، باید منتظر تضعیف تدریجی قدرت رقابتپذیری صنایع و فرسایش توان صنعتی کشور بود.